Auto Zadar — Plitvice, Paklenica i Kornati samochodem

Zadar zaczyna się nad morzem, przy Morskich Organach — kamiennych schodach schodzących do Adriatyku, w których fale, wchodzące w metalowe rury pod spodem, grają niskie tony. Instalacja Nikoli Bašicia z 2005 roku, za którą architekt dostał europejską nagrodę, do dziś jest jedną z najciekawszych rzeczy, jakie widzieliśmy nad morzem w Europie. I to, co jest zaraz obok — Pozdrav suncu, kolorowa, solarna, 22-metrowa okrągła płyta, która w nocy pulsuje światłem w rytm energii pochłoniętej za dnia — razem składa się na coś, czego nie znajdziesz w Splicie ani w Dubrowniku.

Dlaczego Zadar

Zadar jest często pomijany w planowaniu wakacji w Chorwacji — turyści lecą do Splitu, Dubrownika, Puli. My uważamy, że to błąd. Powody są trzy.

Pierwszy: lokalizacja na mapie. Zadar leży dokładnie pomiędzy Parkiem Narodowym Plitvice (130 km) a resztą Dalmacji. Ze Splitu do Plitvic jest 250 km — cały dzień drogi. Z Zadaru to 260 km w obie strony, czyli możesz zrobić Plitvice w jednodniowym wypadzie bez noclegu. Tego nie da się zrobić z żadnej innej bazy poza Zagrzebem.

Drugi: lotnisko ZAD leży 8 km na południowy wschód od miasta. To jedno z najtańszych lotnisk w Chorwacji (Ryanair i Wizz Air z Warszawy, Krakowa, Gdańska, często po 200 zł w dwie strony) i jedno z najmniejszych — odbiór auta trwa 10 minut, bez kolejek nawet w sierpniu. Z lotniska wjeżdżasz bezpośrednio na drogę D8, która idzie do Zadaru w 10 minut lub na A1 do Splitu w kierunku południowym, na A1 do Zagrzebia w kierunku północnym.

Trzeci: ceny. Zadar jest o 15–20% tańszy niż Split i Dubrownik — zarówno noclegi, jak i wynajem. Dobre wypożyczenia od 80 zł/dzień poza sezonem (vs 90 zł w Splicie, 95 zł w Dubrowniku). Restauracje w starym mieście 10–15 € za obiad, hotel 3* w centrum 70–90 €/noc.

Ostatni argument: Zadar jako miasto jest autentyczny. W odróżnieniu od Dubrownika (który latem jest planem filmowym) i Splitu (który jest bazą promowa) — Zadar żyje własnym tempem. Stare miasto leży na półwyspie otoczonym murami weneckimi, jest w nim codziennie targ, jest rybny port, jest kilka kościołów z IX wieku (Sveti Donat, jeden z najstarszych w Chorwacji). To jest miasto, które trzeba odkryć, a nie pokonać.

Jak odebrać samochód z lotniska

Zadar Airport (ZAD) leży 8 km od miasta, w miejscowości Zemunik Donji. To małe, jednopoziomowe lotnisko — cała hala przylotów to jedna sala, a kontuary wypożyczalni są dosłownie 5 metrów od wyjścia z kontroli bagażu. Wszyscy duzi są na miejscu (Europcar, Sixt, Avis, Hertz, Budget), z lokalnych — Nova Rent a Car (bardzo tanio, często od 80 zł/dzień), Mack i Last Minute Rent a Car.

Plus Zadaru: praktycznie brak kolejek. Średni czas odbioru auta w lipcu to 15 minut, w maju — 5. W porównaniu do DBV (Dubrownik) albo AGP (Malaga) to rarytas. Minus: lokalni operatorzy czasem mają gorsze auta (starsze, przejechane), warto sprawdzić opinie zanim wybierzesz najtańszą ofertę.

Rutyna standardowa. Felgi i koła fotografować (rysy to norma w Chorwacji). Polityka paliwowa full-to-full — stacja Tifon przy zjeździe z autostrady D8 do lotniska jest najbliższa, tam tankuj przed zwrotem. Pytaj o bramki autostradowe — wszystkie firmy akceptują gotówkę i karty na bramkach A1, ale niektóre oferują karty autostradowe HAK (wygodniejsze, auto samo przejeżdża bramkę) za dopłatą 1-2 €/dzień. Nie warto — bramki przyjmują karty, a opłata jednorazowa Zadar-Split to tylko 12 €.

Wyjazd z ZAD jest prostszy niż w większości chorwackich lotnisk: jeden zjazd z terminala, 2 km do D8, potem decyzja: Zadar (w lewo), A1 południe / Split (prosto), A1 północ / Zagrzeb (prosto i w prawo po kilometrze). Pierwsze przejazdy A1 dla kogoś z Polski wyglądają dziwnie — bo limit 130 km/h, asfalt idealny, niemal pusto poza lipcem. To jest jedna z mniej znanych autostrad Europy.

Trzy trasy jednego dnia

Trasa 1: Zadar → Park Narodowy Plitvice

Plitvice to obowiązkowy punkt programu każdego wyjazdu do Chorwacji, jeżeli masz auto. 16 jezior połączonych wodospadami, w całości wpisane na listę UNESCO od 1979 roku, rozciąga się na 300 km² w sercu Kordunu. Dlaczego z Zadaru? Bo jest najbliżej — 130 km jedną drogą (A1 na północ do Gornja Ploča, potem D1 przez Udbinę), około 2 godziny.

Plan wyglądający tak: wyjazd z Zadaru o 7:00, w parku o 9:00 (wejście 1 — Rastovača). Wstęp 40 € w sezonie szczytowym, 20 € poza. Dwa główne szlaki: H (długi, 8 godzin, ale widzi się wszystko) i K (krótki, 3-4 godziny, główne wodospady). Dla pierwszego razu — H jest dłuższy, ale K wystarczy. Szlaki prowadzą drewnianymi pomostami po wodzie, między jeziorami, czasem tuż obok samego wodospadu. Veliki Slap (78 metrów) jest najwyższy; przy nim robi się obowiązkowe zdjęcie.

Ważne: w lipcu-sierpniu Plitvice są przepełnione — bilety sprzedawane są z limitami, trzeba rezerwować online z tygodniem wyprzedzeniem na np.plitvickajezera.hr. Kąpiel w jeziorach zakazana (różni je to od Parku Krka). Po wyjściu z parku — 20 km dalej stoi Rastoke, mała wieś z drewnianymi młynami wodnymi przy zbiegu rzek Korany i Slunjčicy. Godzina spaceru. Powrót A1 do Zadaru — 130 km, godzina. Cały dzień: 260 km, 10 godzin.

Trasa 2: Zadar → Paklenica → Nin

Ta trasa jest krótsza i bardziej zróżnicowana niż Plitvice — rano góra, po południu morze, razem 110 km. Velika Paklenica to kanion pod szczytami Velebitu (najwyższe pasmo gór Chorwacji), wejście w Starigrad-Paklenica, 50 km na północ od Zadaru drogą D8. Bilet 15 €, szlak łatwy do pierwszych jaskiń (Manita Peć, 1,5 h) albo ambitniejszy przez kanion (3-4 h).

Po południu 40 km na zachód do Nina — starożytnego miasta założonego przez Rzymian (Aenona), późniejszej stolicy wczesnośredniowiecznej Chorwacji (VII-XI wiek). Tu stoi najmniejsza katedra świata — kościół Sveti Križ z IX wieku, 8 metrów długości. Obok — fundamenty rzymskiej świątyni, muzeum soli z największej europejskiej saliny (Solana Nin) i plaża Kraljičina, jedna z niewielu w Chorwacji z prawdziwym piaskiem zamiast kamieni.

Kolacja w Ninie w restauracji Konoba Branimir (janjetina z peki), powrót D8 wieczorem. 110 km całkowicie, dzień spokojny.

Trasa 3: Zadar → Park Kornati (łodzią z Murter)

Kornati to najbardziej niezwykły archipelag Adriatyku — 150 wysepek bez mieszkańców, bez portów, bez drzew, tylko białe kamienne grzbiety wystające z ciemnoniebieskiego morza. George Bernard Shaw napisał o nich: “Na ostatnim dniu Stworzenia Bóg pragnął wykończyć swoje dzieło i stworzył Kornati ze łez, gwiazd i tchnienia”. My nie użyjemy tego cytatu w marketingu, ale jest trafny.

Logistyka: nie pływa się tam własnym autem — na wyspach nie ma nic, żadnych portów, żadnego benzyniaka. Trzeba wziąć łódź całodzienną z Murteru (60 km na południe od Zadaru drogą D110 przez most Murter). Wyjazd o 8:00, w Murterze 9:00, łódka odpływa o 9:30, wraca o 17:00. Cena 50–70 € za osobę, w cenie obiad z grilla (świeża ryba), dwa postoje na kąpiele w zatoczkach (Vrulje, Lojena), postój w Toreti na klifach i przejażdżka wśród wysepek.

Powrót autem D110 i D8 do Zadaru, 60 km. 140 km jazdy plus 8 godzin na łodzi — długi, ale spokojny dzień, bez własnego prowadzenia po morzu.

Parkingi

Zadar ma prostszy model parkingowy niż Split czy Dubrownik. Stare miasto (Poluotok — “półwysep”) jest w większości strefą pieszą, ale można wjechać z pozwoleniem i zaparkować w kilku zatoczkach. Logika: parkować na obrzeżach, pieszo 10–15 minut.

Nasze wybory:

• Parking Višnjik — duży, darmowy do 2023 roku, obecnie płatny 1 €/h (ale wciąż tańszy niż centrum). 15 minut pieszo do starego miasta przez Most. Nasz wybór jeśli jesteś na 3 dni.
• Parking publiczny Šetalište knežije Domovinska — 1,50 €/h, 5 minut pieszo do nadbrzeża. Największy parking w centrum, zawsze wolne miejsca.
• Parking Forum (przy Morskich Organach) — 2 €/h, 2 minuty pieszo do Organów. Drogi, ale bliżej się nie da.
• Darmowy parking w dzielnicach Borik i Puntamika (4–5 km od centrum, przy hotelach) — autobus 5 do starego miasta.

Strefy płatne działają od poniedziałku do soboty 7:00–22:00, niedziela darmowa. Płaci się przez automat albo aplikację Pay By Phone. Nie parkuj na żółtych liniach — to strefa dostawy, mandat 50 €.

Kiedy jechać

Maj i wrzesień to ideał dla Zadaru. 22–26 °C, morze ciepłe (20–23 °C), ale turystów mniej niż w Splicie albo Dubrowniku w tej samej porze. Czerwiec to druga opcja — cieplej, ale już bywa tłum nad Plitvicami.

Lipiec-sierpień — 32–34 °C, lotnisko ZAD działa na maksimum, Park Kornati pełen łodzi, Plitvice wymagają rezerwacji online. Ceny wynajmu rosną o 60–80%. Dla Polaka z dziećmi — nie ma alternatywy, dla pary dorosłych — warto rozważyć czerwiec albo wrzesień.

Październik jest niedoceniany — 20–24 °C, morze wciąż ciepłe, a Velebit i Paklenica wyglądają najlepiej właśnie wtedy (kolory jesieni). Ceny wynajmu z czerwca, 60 zł/dzień. Listopad do marca — chłodno (8–15 °C), niektóre restauracje zamknięte, ale ceny najniższe w roku (od 45 zł/dzień). Uwaga: na A1 między Maslenicą a Posedarje, gdy wieje bura, ruch potrafi być zamknięty na 24 godziny. Sprawdzaj HAK.hr.

Zanim wyjedziesz

Autostrada A1 z Zadaru do Splitu ma jedną z najpiękniejszych tras autostradowych Europy — odcinek przez most Maslenica i tunele pod Velebitem. Most Maslenica to 200-metrowy łuk z betonu nad wąską zatoką, a tunel Sveti Rok (5,7 km) to ucieczka spod pasma Velebit w kierunku Like. Jedź z otwartymi oczami.

Bramki na A1 przyjmują karty i gotówkę, od 2023 roku testowo wprowadza się też Apple Pay/Google Pay — ale nie wszędzie, miej zapas. Opłata Zadar-Split to około 12 €, Zadar-Zagrzeb 16 €.

Dokument jak wszędzie w Chorwacji — prawo jazdy UE + dowód, paszport nieobowiązkowy. Kamizelka i trójkąt obowiązkowe (są w wynajmie). Światła mijania całodobowo od 1 listopada do 31 marca.

Ostatnia rzecz: jeśli robisz Plitvice jako jednodniówkę, zatankuj przed wyjazdem — stacje w Kordunie są rzadkie i droższe niż w Zadarze. I zabierz wodę — wejście do parku jest długie, a butelka w automacie to 4 €.

Trzy gotowe trasy jednodniowe