Wypożyczalnia samochodów Limassol — środek Cypru i brama do Troodos
Limassol jest dla nas najbardziej cypryjskim z cypryjskich miast. Pafos jest turystyczne, Ajia Napa jest imprezowa, Larnaka jest lotniskowa — a Limassol żyje własnym rytmem, ma drugi co do wielkości port handlowy w regionie, prawdziwą stare miasto z tawernami dla miejscowych i pełną marinę, w której lokalni jachtsmeni popijają kawę o 10:00 rano. To jest baza, którą wybieramy, gdy chcemy Troodos bez kompromisu — bo z Limassol do Mt Olimpos jest 45 minut, czyli o połowę mniej niż z jakiegokolwiek innego miasta na wyspie. Z nad morza na 1952 metry w trzy kwadranse.
Dlaczego Limassol
Pierwszy powód — Troodos za progiem. Droga B8 startuje dosłownie z północnych obrzeży Limassol i prowadzi prosto w góry. 15 kilometrów i jesteś już w sosnowym lesie, 45 minut i jesteś w Platres na 1200 metrach, godzina i masz pod nogami szczyt Cypru. To całkowicie zmienia możliwości: można robić góry jako pół-dzień zamiast pełnodniowej wyprawy. Rano kawa nad mariną, południe w cerkwi UNESCO w Kakopetrii, kolacja z powrotem nad morzem.
Drugi — winnice Commandarii. Commandaria to najstarsze nazwane wino świata, produkowane w 14 wioskach na południowych stokach Troodos od 1191 roku (kiedy Ryszard Lwie Serce sprzedał Cypr templariuszom). Omodos, Koilani, Foini, Lofou, Vasa — to są wioski, do których jedzie się z Limassol w godzinę, i w których degustacja jest darmowa lub kosztuje 5 €, a butelka dobrego Commandarii to 12–18 €. Żadne inne miasto na wyspie nie ma tak bliskiego dostępu do tego regionu.
Trzeci — antyczny zachód. Z Limassol do Kourion (amfiteatr, mozaiki, akropol nad morzem) jedzie się 20 minut. Do Kolossi Castle (zamek joannitów z XIII wieku, wokół który kiedyś zbierano winogrona na Commandarię) — 15 minut. Do Petra tou Romiou (klif Afrodyty) — 40 minut. To są wszystkie główne antyczne obiekty zachodniego Cypru, dostępne w zasięgu godziny jazdy.
Czwarty — Limassol nie ma własnego lotniska. Jest to wada, ale też zaleta: mniej chaosu, mniej turystów z bagażami kolejkujących się do wypożyczalni, wynajem prosty i szybki. Z Larnaki (LCA) jedzie się 70 km autostradą A1 w 45 minut, z Pafos (PFO) 65 km autostradą A6 w 50 minut. Oba lotniska mają shuttle-busy, ale my zawsze wynajmujemy auto na lotnisku przylotu — bo wynajęcie auta w samym Limassol jest 20–25% droższe.

Jak odebrać samochód (i z którego lotniska)
Limassol nie ma lotniska — to pierwszy fakt, który trzeba wiedzieć przy rezerwacji. Są dwie opcje: LCA (Larnaka International) — 70 km, autostrada A1, 45 minut — albo PFO (Pafos International) — 65 km, autostrada A6, 50 minut. Statystycznie LCA jest tańsza (więcej połączeń z Polski, ostrzejsza konkurencja), a PFO może być ciekawsza (krótszy transfer, jeśli planujesz zaczynać od Troodos albo Omodos — obie drogi prowadzą obok). My najczęściej lecimy do LCA.
Z LCA wynajem przebiega tak samo, jak opisujemy w landingu Larnaki — wypożyczalnia przy hali, trzy rzeczy do sprawdzenia (TRNC klauzula, polisa gruntowa, rysy), wyjazd autostradą A1 w kierunku Limassol. Z PFO — tak samo, jak opisujemy w landingu Pafos — wyjazd autostradą A6. Przy odbiorze pierwszym dniem na Cyprze obowiązuje ta sama zasada: lewy ruch. Siedzisz po prawej stronie auta, skrzynia z lewej ręki, i pierwsza godzina jest dziwna. Adaptacja zajmuje u nas około 60 minut — potem mięśnie już wiedzą, gdzie jest “swój” pas.
Z lotniska do Limassol jedzie się autostradą płynnie — prawie bez zjazdów, tylko dwa większe ronda pod koniec. Godzin szczytu prawie nie ma — to jest Cypr, a nie Warszawa — ale w piątkowy wieczór o 17:00–19:00 na A1 w kierunku Limassol bywa wolniej. Zjeżdżamy na zjeździe “Limassol West” albo “Limassol East” w zależności od lokalizacji hotelu. Most nad rzeką Garyllis i już jesteś w mieście.
Wyspa ma sens tylko z własnym autem
Środkowy Cypr, Troodos to 650 km obwodu. Autobusy robią to w dwa dni. Z autem objedziesz całość w jeden tydzień i zobaczysz miejsca, do których nie dociera żaden rozkład.
Trzy trasy jednego dnia
Trasa 1: Limassol → Troodos → Mt Olimpos → Kykkos
140 km, jeden dzień, wysokogórski. Wyjeżdżasz drogą B8 z północnej części Limassol — pierwsze 5 km przez przedmieścia, potem serpentyny startują. Platres (1200 m, 45 minut od Limassol) to turystyczna wioska z pensjonatami, ale nie ten klimat, którego szukamy — przejeżdżamy przez i jedziemy wyżej, na Mt Olimpos (1952 m). To najwyższy szczyt Cypru, na którym jest radar, wyciąg narciarski (czynny styczeń–marzec, 15 € za dzień) i panorama od Nikozji po Limassol — widać całą wyspę z jednego punktu. W zimie śnieg bywa 30–50 cm, trzeba łańcuchów (wypożyczalnia ich nie daje, trzeba kupić w Platres za 25 €).

W dół przez Pedoulas do klasztoru Kykkos (1140 m) — najbogatszego monastyru wyspy, z bizantyjską ikoną Panny Marii i wielkim kompleksem w stylu późnobizantyjskim. W drodze między Platres a Kykkos mijasz jedną z 10 cerkwi Troodos UNESCO — maleńkie, XI–XVI-wieczne kaplice z freskami, rozrzucone po dolinach. Najłatwiej dostępna to Panagia Podithou w Galatii, druga — Agios Nikolaos tis Stegis w Kakopetrii (jej dach jest tak spadzisty, że od niego nazwa — “pod dachem”). Wstępy 2–3 €, otwarte do 17:00.
Powrót: drogą F909 przez Trooditissę (monastyr z piękną drogą) i z powrotem do Limassol przez Platres. 140 km w sumie, około 9 godzin, z czego 120 km to serpentyny. W lecie radzimy zaczynać o 7:00 — drogi pustoszeją, temperatury rozsądne.
Trasa 2: Limassol → Kourion → Petra tou Romiou → Pafos
130 km, jeden dzień, trasa antyczna. 15 minut drogą B6 do Kolossi Castle — kwadratowy kamienny zamek joannitów z XIII wieku, świetnie zachowany, wokół gaje oliwne i winnice. Wstęp 2,50 €, zwiedzanie 30 minut. Dalej Kourion (20 minut): grecko-rzymski kompleks z amfiteatrem, domem Eustoliosa z mozaikami, łaźniami rzymskimi i akropolem nad klifem. Amfiteatr jest nadal używany — w lipcu–sierpniu organizuje się tam koncerty i sztuki z pełną akustyką, ale nawet bez występu sama konstrukcja nad wodą wystarcza. Wstęp 4,50 €, dobre 1,5 godziny.
Autostradą A6 dalej na zachód, zjazd na Petra tou Romiou — klif, przy którym Afrodyta miała się wyłonić z morza. Parking darmowy, kamienista plaża, widok spektakularny w późnym popołudniu. Nie jest to miejsce do kąpania (kamienie są ostre), ale do stania, patrzenia i robienia zdjęć. Potem 20 minut do Pafos — krótki spacer po starym porcie z zamkiem średniowiecznym, kolacja w Kato Pafos, powrót A6 do Limassol. 130 km w sumie, 8 godzin.
Trasa 3: Limassol → Omodos → Koilani → Foini (Commandaria)
95 km, jeden dzień, trasa winiarska. Drogą B8 w stronę Troodos, ale na wysokości 600 metrów odbijasz na Omodos — pierwsza i najbardziej turystyczna wioska Commandarii. Klasztor Świętego Krzyża w centrum, brukowane uliczki, domy obrośnięte bougainvilleą. Pięć winiarni otwartych na turystów, darmowe degustacje, butelka dobrego Commandarii 12–18 €. Obiad w tawernie Stou Kyr Yianni albo Dionysos (oba od dekad, sprawdzeni).
Drogą F612 do Koilani — ciszej, mniej turystyczno, autentyczniej. Tu są prawdziwi wytwórcy, którzy pracują od 1950 roku w tych samych budynkach. Foini — sąsiednia wioska, słynąca z garncarstwa (kolorowy pitharia — ogromne gliniane dzbany na wino). Warsztat Sofroniou (rodzina od 1850 roku) — warto wejść. Powrót drogą F803 i B8 z powrotem do Limassol, 40 minut. 95 km, dzień spokojny, ale w pamięci zostaje najdłużej — bo jedyny raz na wyspie jesteś w “prawdziwej” wiejskiej Commandarii.
Parkingi w Limassol
Stare miasto (wokół średniowiecznego zamku i meczetu Djami Kebir) ma uliczki wąskie, ale parking uliczny 0,80 €/h jest dostępny i w sezonie zwykle do znalezienia. Duży parking Promenada Molos (wzdłuż linii brzegowej w stronę mariny) jest darmowy — zostawiamy tam auto i idziemy pieszo 10 minut do starego miasta, potem 15 minut do mariny. Marina Limassol ma własny parking za 1 €/h, ale jest też darmowy za rogiem. W zachodniej części miasta (My Mall, kurort Agios Tychonas) parkingi hoteli są bezpłatne dla gości, reszta — darmowa na ulicy.

Wyspa ma sens tylko z własnym autem
Środkowy Cypr, Troodos to 650 km obwodu. Autobusy robią to w dwa dni. Z autem objedziesz całość w jeden tydzień i zobaczysz miejsca, do których nie dociera żaden rozkład.
Kiedy jechać
Limassol trzyma kalendarzem Pafos i Larnaki — kwiecień–czerwiec i wrzesień–listopad są idealne. Październik jest naszym ulubionym miesiącem ze względu na winobranie w Commandarii — wioski ożywają, winnice pracują, są festiwale w Omodos (pierwszy weekend września) i degustacje świeżego moszczu. Temperatura 25–27 stopni, morze ciepłe, światło zlotowe — to chyba nasz ulubiony tydzień na Cyprze.
Lipiec i sierpień — 33–36 stopni, ciężko. Zima — w Limassol mamy 16–18 stopni w dzień, deszcz głównie w grudniu i styczniu, ale akurat to jest idealna pora dla Troodos: z Limassol jedziesz w godzinę na śnieg i wracasz tego samego dnia na kolację nad morzem. W żadnym innym miejscu w Europie ten scenariusz nie jest tak łatwy.
Zanim wyjedziesz
Podstawy cypryjskiego jeżdżenia — te same jak we wszystkich landingach Cypru: lewy ruch, min. 25 lat, 3 lata doświadczenia, karta kredytowa, 50/80/100 km/h, zakaz wjazdu do TRNC, opłaty autostradowe żadne, paliwo 1,45–1,55 €/l. W Limassol dodajemy: port przemysłowy jest ogromny i czasami tiry w porannej kolejce blokują drogę do wschodnich dzielnic — unikamy wyjazdów z hoteli strefy portowej między 8:00 a 9:30. Ronda w mieście są duże i trzeba pamiętać, że ich pokonuje się zgodnie z ruchem wskazówek zegara (jak wszędzie w kraju lewostronnym). Ostatnie: Limassol ma największy w kraju ruch rowerowy i elektrycznych hulajnóg — szczególnie na promenadzie Molos. Są tory rowerowe, ale wieczorami robi się tłoczno, zwalniaj.
Jeśli planujesz cały objazd wyspy z Limassol, to najlepszy rytm to: dzień 1 — Troodos i Kykkos; dzień 2 — Kourion + Pafos (wieczorem nocleg w Pafos); dzień 3 — Akamas; dzień 4 — powrót przez południe wyspy przez Commandarię do Limassol. 650 km w sumie, ring drogą A6 i B8, pełny objazd w cztery dni. Druga wschodnia połowa wyspy — Larnaka, Nikozja, Ajia Napa — zostaje wtedy na osobny pobyt, z bazą w Larnace albo Ajia Napie.
Pętla wokół wyspy
Trzy gotowe trasy jednodniowe
Limassol → Troodos → Mt Olimpos → Kykkos
Najkrótsza droga z bazy nad morzem na szczyt Cypru — 45 minut drogą B8 i już jesteś wśród sosen na 1200 metrach. Mt Olimpos, bizantyjskie cerkwie rozrzucone po dolinach, klasztor Kykkos. W zimie śnieg, w lecie ucieczka od upału.
Limassol → Kourion → Petra tou Romiou → Pafos
Drogą B6 i A6 wzdłuż południowego wybrzeża. Kolossi to średniowieczny zamek z XIII wieku, Kourion to jeden z największych kompleksów antycznych wyspy z amfiteatrem nad morzem. W Pafos krótki spacer po starym porcie i powrót.
Limassol → Omodos → Koilani → Foini (Commandaria)
Trasa przez 14 wiosek Commandarii — najstarszego nazwanego wina świata, od 1191 roku. Omodos to centrum turystyczne, Koilani i Foini to ciche wioski z prawdziwymi wytwórcami. Degustacja w 3–4 winnicach, obiad w tawernie, powrót serpentyną B8.