Auto Sliema — nowoczesna baza turystyczna Malty

Sliema jest drugim miastem Malty (odkąd istnieje ranking miast na Malcie — powiedzmy, że tak to nazwijmy) i pierwszym wyborem tych, którzy chcą spać na wyspie, ale nie koniecznie w XVII wieku. Jeśli Valletta jest zabytkiem z muzealną ciszą wieczorem, to Sliema jest miastem hotelowym — nowoczesnym, z promenadą, barami, restauracjami, i tak gęsto zabudowanym wieżowcami, że czasem ciężko zorientować się, gdzie kończy się Sliema, a zaczyna St. Julian’s (odpowiedź: nikt nie wie na pewno; to jeden długi pas wybrzeża na 4 km). My w Sliemie bazujemy, kiedy nasi czytelnicy chcą “normalnego” hotelu z basenem i widokiem na zatokę — czego Valletta po prostu nie oferuje.

Dlaczego Sliema

Sliema jest bazą turystyczną Malty, kropka. Jeśli na Malcie są hotele z basenem, z widokiem na morze i z bufetem śniadaniowym na cztery etapy — większość z nich jest w Sliemie, St. Julian’s i Paceville (to trzy miasta na jednej linii wybrzeża, 4 km pasa nowoczesnej zabudowy). Dla rodzin z dziećmi, dla par, które chcą kolacji w restauracji, dla osób, które nie znoszą spać na starówce bo za głośne kroki sąsiadów nocą — Sliema jest wyborem logicznym.

Drugi powód: prom do Valletty to dziesięć minut. Z Sliemy (przystanek Sliema Ferries przy głównej promenadzie) co pół godziny odpływa mały prom Valletta Ferry Services — 2 € w jedną stronę, 3,80 € powrotny bilet, 10 minut rejsu, widok na mury Grand Harbour z poziomu morza. To najlepszy sposób dojazdu do Valletty — szybszy niż autem (które musi objeżdżać Marsamxett Harbour przez Ta’ Xbiex), szybszy niż autobusem, i z najlepszym kadrem na mury. Autem do Valletty z Sliemy jedzie się 20 minut w dzień, 35 w godzinie szczytu. Promem zawsze 10.

Trzeci argument: Sliema jest na tej samej stronie wyspy co północ Malty. Popeye Village, Golden Bay, Mellieħa, prom do Gozo — wszystkie trasy na północ z Sliemy są krótsze niż z Valletty o 10–15 minut. Jeśli twój plan to dużo Gozo i plaże, Sliema jest lepszą bazą niż historyczna stolica. Jeśli plan to dużo Mdiny i Marsaxlokk, obie bazy są równe (30 minut do każdego z tych punktów).

Ostatni powód: parking jest prostszy niż w Valletcie. Sliema ma strefę płatną (niebieskie linie, 0,80–1 €/h w dzień, darmowa w niedzielę), ale boczne uliczki za 2–3 ulice od promenady są darmowe — wystarczy trochę pochodzić. Hotele w Sliemie zwykle mają własny parking (15–25 €/dobę) albo umowy z pobliskimi parkingami krytymi. Żadnego Park & Ride, żadnej strefy pieszojezdnej — Sliema jest miastem, które działa z samochodem.

Jak odebrać samochód z lotniska MLA

Lotnisko Luqa (MLA) jest 10 km od Sliemy — 20 minut autem w nocy, 35 minut w godzinach szczytu (17:00–18:30, kiedy cała Malta wraca z pracy i przez tunel Santa Venera idzie wąskim gardłem). Hala wypożyczalni (Car Rental Centre) jest w budynku obok terminala — wychodzisz z hali bagażowej, idziesz pięć minut przez kładkę i jesteś przy biurkach Europcar, Sixt, Avis, Hertz, Budget, Princess, Mayjo, Billy’s. Opisaliśmy to dokładnie na stronie Valletty — procedura jest identyczna, bo to to samo lotnisko.

Jedna rzecz, która dotyczy bardziej Sliemy niż Valletty: opcja “drop off in Sliema”. Niektóre firmy lokalne (Princess, Mayjo) oferują dowóz auta bezpośrednio do hotelu w Sliemie — zamiast odbierać na lotnisku, umawiasz się na konkretne miejsce w mieście, a pracownik przyjeżdża z autem. Koszt 15–25 €, ale jeśli lecisz późno wieczorem i hala wypożyczalni już zamknięta (niektóre małe firmy kończą o 22:00), to jedyna opcja. Duże sieci są otwarte 24/7.

Wyjazd z lotniska do Sliemy: drogą TQ-1 przez Marsę, potem TQ-3 przez Msida i Gzira, do Sliemy. Znaki oznaczone jasno, 20 minut jazdy, żadnego skomplikowanego rondu. Pierwsze kilometry na drodze krajowej są szerokie i dwupasmowe — dobre do przyzwyczajenia się do lewego ruchu przed wjazdem w miasto.

Auto potrzebne, ale nie dla samej Sliemy

Dopóki jesteś w Sliemie (i sąsiedniej St. Julian’s), auto nie jest potrzebne do niczego. Promenada ma 4 km, wszystko jest w zasięgu spaceru, prom do Valletty odpływa co 30 minut. Supermarkety, restauracje, plaże miejskie (piaszczystych nie ma — to skalne “solarea”, ale ludzie leżą na nich jak na plaży) — wszystko pieszo.

Auto bierzesz na wyjazdy poza Sliemę. I tu logika jest prosta: jeśli lecisz na tydzień, weź auto na 4–5 dni (nie cały tydzień) — pierwszego dnia po przylocie odpoczywasz, drugiego zwiedzasz Vallettę promem, trzeciego bierzesz auto i jedziesz na Mdinę, czwartego na Marsaxlokk, piątego na Popeye Village i Golden Bay, szóstego Gozo, siódmego oddajesz klucze i wracasz samolotem. Oszczędność 2–3 dni wynajmu to około 50–70 zł.

Alternatywa: wynajem na cały pobyt. Koszt 85 zł × 7 = 595 zł, ale masz elastyczność — możesz jechać na plaże Golden Bay po obiedzie bez logistyki, możesz przywieźć zakupy z supermarketu (w Sliemie jest ich kilka — Scotts, PAMA), możesz o 22:00 pojechać do St. Paul’s Bay na kolację. Dla rodzin z dziećmi i dla osób, które nie lubią “bezopcyjnych” dni — opcja lepsza.

Trzy trasy jednego dnia

Trasy z Sliemy są bardzo podobne do tych z Valletty — różnica to 5–10 minut więcej lub mniej, zależnie od kierunku. Poniżej trzy, które z Sliemy są logiczniejsze niż z Valletty, bo leżą bliżej.

Trasa 1: Sliema → Mdina → Mosta (bazylika z kulą)

35 km w obie strony, jeden dzień, środkowa Malta. Drogą TQ-3 przez Birkirkarę i Attard, potem TA-3 do Mdiny. Parking pod bramą Mdiny (Greek’s Gate, płatny 2 €/dzień albo darmowo na bocznej uliczce). Wchodzisz pieszo przez bramę miejską, zwiedzasz Katedrę św. Pawła, uliczki, kawiarnię Fontanella z tarasem na murze. Jesteśmy w Mdinie 9:30 rano — pusto, kamienie świecą w słońcu, szeroki widok z murów. O 10:30 zjeżdżają autokary i robi się tłok.

Obiad w sąsiednim Rabacie — lokalne pastizzi, kawa, ewentualnie zwiedzenie katakumb św. Pawła (5 € bilet, podziemne cmentarzysko rzymsko-bizantyjskie). Potem 10 minut drogą TW-1 do Mosty — miasteczka z Rotundą (bazyliką Wniebowzięcia NMP), która ma jedną z największych nieskrzywianych kopuł w Europie (37 m średnicy, trzecia w Europie po Rzymie i Londynie). 9 kwietnia 1942 roku niemiecka bomba przebiła kopułę w czasie mszy i nie eksplodowała. Replica niewybuchłej bomby jest w sakrystii — warto zobaczyć. Powrót do Sliemy w 25 minut.

Trasa 2: Sliema → Popeye Village → Golden Bay → Mellieħa

50 km, jeden dzień, północ wyspy i najlepsze plaże Malty. Drogą TQ-2 przez Gzira i Msida, potem na północ przez St Paul’s Bay, Xemxija i Manikata do Popeye Village w Anchor Bay. Dawny plan filmowy z 1980 roku (film z Robinem Williamsem), dziś park rozrywki — drewniane kolorowe domki na klifie. Bilet 17 € (drogo), ale kadr z klifu nad zatoką jest naprawdę dobry — a z górnego parkingu (po drugiej stronie wzgórza) można oglądać całą wieś z góry za darmo, i to jest lepszy widok.

15 minut drogą TA-1 — Golden Bay, jedna z trzech piaszczystych plaż Malty (obok Mellieħa Bay i Ramla Bay na Gozo). Parking na górze, schody w dół, leżaki i parasole do wynajęcia 15 €/dzień, restauracja Munchies na plaży (lokalna, dobra). Obok jest mniejsza, dzika zatoka Ġnejna — idzie się tam pieszo 30 minut ścieżką przez klif albo drogą okrężną autem (10 minut).

Ostatni przystanek — Mellieħa, miasteczko na wzgórzu z bazyliką Narodzenia NMP i panoramicznym widokiem na zatokę Mellieħa Bay (z Popeye Village widać ją jak na dłoni). Kolacja na tarasie jednej z restauracji (rekomendujemy fenek — tradycyjnego maltańskiego królika duszonego w winie i czosnku, 18–22 €). Powrót do Sliemy w 40 minut.

Trasa 3: Sliema → Marsaxlokk → Blue Grotto → Ħaġar Qim

55 km, jeden dzień, południe wyspy. Drogą TQ-3 przez Vallettę (nie wchodzimy, obchodzimy miasto po zewnętrznej), potem TS-1 na południe do Marsaxlokk. Rybacka wioska z kolorowymi łodziami luzzu (z “okami Ozyrysa” na dziobach — oczy miały chronić przed złym okiem i złą pogodą). Niedzielny targ rybny to najbardziej fotogeniczny moment wyspy: łodzie w zatoce, stoły ze świeżymi rybami, mężczyźni w fartuchach, rozmowy po maltańsku. Obiad w restauracji przy promenadzie — rekomendujemy Tartarun albo Ir-Rizzu (15–25 € za świeżą rybę).

15 minut drogą TW-2 na zachód — Blue Grotto. To nie jedna jaskinia, tylko cały zespół kilku grot morskich w klifie, do których wpływa się łodzią z małej zatoczki Wied iż-Żurrieq. Bilet 8 €, rejs 25 minut, łódki nie pływają w burzowe dni (listopad–marzec nieregularnie). Woda w grotach jest elektronicznie niebieska — przez odbicie od białego wapiennego dna.

Pięć minut dalej — Ħaġar Qim i Mnajdra, dwa zespoły świątyń megalitycznych z 3600–3200 p.n.e., UNESCO. Starsze niż Stonehenge, starsze niż piramidy. Bilet 10 €, audioguide w cenie, wizyta godzina. Świątynie są chronione przez stalowy namiot — dobrze dla ich zachowania, dziwne dla zdjęć. Powrót do Sliemy w 40 minut (przez Vallettę).

Objazd wyspy

Pełny ring Malty to 70 km. Jeśli chcesz objechać wyspę w jednym dniu — wychodzi około 3,5 godziny jazdy netto bez zwiedzania. My polecamy rozbić to na dwa dni: dzień 1 północ (Trasa 2) + Mdina (Trasa 1, jeśli starczy czasu); dzień 2 południe (Trasa 3). Mellieħa, Golden Bay, Ġnejna, Popeye Village, Mdina, Marsaxlokk, Blue Grotto, Ħaġar Qim, Dingli Cliffs — to cała Malta, którą można sensownie zobaczyć autem. Wszystko inne (Trzy Miasta, Ta’ Qali, Ħal Saflieni Hypogeum) to dodatek, który można robić pieszo albo autobusem z Valletty.

Serpentyn w sensie alpejskim na Malcie nie ma. Najbliższe “serpentyny” to wijąca droga z Dingli do Rabatu i z Mellieħy do Ċirkewwy — razem około 10 km zakrętów, żadnych stromych zjazdów, ale wąsko i często blokowane przez autobusy. Najwyższy punkt wyspy to Ta’ Dmejrek na klifie Dingli — 253 m n.p.m., bez widocznej góry (to płaskowyż, który kończy się klifem).

Parking w Sliemie i okolicy

Sliema ma strefę niebieską (płatną) na promenadzie i głównych ulicach — 0,80–1 €/h w dzień roboczy, darmowa w niedzielę i święta. Automat nie wszędzie działa intuicyjnie — płaci się aplikacją EasyPark albo przy parkomacie (maszyny akceptują monety i kartę). Boczne uliczki za 2–3 ulice od morza są zwykle darmowe (białe linie, bez zegara) — wystarczy trochę pochodzić. Hotelowe parkingi płatne 15–25 €/dobę; niektóre hotele mają umowy z parkingami krytymi w okolicy za podobną cenę.

St. Julian’s i Paceville (strefa barów i klubów) mają podobny system, ale trudniej o darmowe miejsce wieczorem — bo to strefa imprezowa i wszyscy parkują tam po 20:00. Jak wracasz nocą, zostaw auto w bocznej uliczce jeszcze przed restauracją, nie po.

Korki w Sliemie są realne, ale przewidywalne: 7:30–9:30 i 16:30–18:30 (ludzie jadą do/z pracy do Valletty, Birkirkary, Mrieħel). Promenada Sliemy zamienia się wtedy w wolny pas. Jeśli planujesz wyjazd poza Sliemę, rusz o 9:30 albo 10:00 — masz wtedy wolną drogę i jesteś w Mdinie albo Marsaxlokk o 10:30.

Kiedy jechać

Najlepszy czas to kwiecień, maj, wrzesień i październik. Temperatury 20–27 stopni, morze ciepłe, turystów rozsądnie, ceny wynajmu od 85 zł/dzień. Lipiec i sierpień to 33–36 stopni i tłumy — zwłaszcza w Sliemie i St. Julian’s, gdzie wszystkie hotele są pełne. Ceny w sierpniu potrafią iść 40–60% wyżej.

Zima (listopad–marzec) jest łagodna — 14–17 stopni, krótkie deszcze, 300 dni słońca w roku. Sliema zimą jest inna: mniej turystów, więcej lokalnych, wszystkie hotele działają (w przeciwieństwie do sezonowych kurortów), a ceny spadają o 30–40%. Dla kogoś, kto nie jedzie na plażę, zima na Malcie to rzadka okazja na prawdziwe miasto bez turystycznej otoczki.

Zanim wyjedziesz

Trzy rzeczy. Po pierwsze — lewy ruch: Sliema jest dobrym miastem na “naukę” lewej strony, bo główne drogi są szerokie, a boczne uliczki wystarczająco spokojne. Pierwsze 30 minut = stres, potem już nie. Po drugie — prom do Valletty: nie jedź autem, jedź promem. 10 minut rejsu, 2 €, i nie masz problemu z parkingiem w stolicy. Po trzecie — plaże: Sliema sama nie ma piaszczystej plaży (solarea skalne to nie to samo). Jeśli chcesz plaży, jedź do Golden Bay, Ġnejny, Mellieħy albo Ramla Bay na Gozo — wszystkie w promieniu 40 minut jazdy.

Dla pełnego planu Malty zacznij od strony Malty jako kraju. Jeśli wolisz historyczną bazę zamiast hotelowej, rozważ Vallettę. Jeśli planujesz dwa dni na Gozo — warto wiedzieć, że z Sliemy do promu w Ċirkewwa jest tylko 35 minut jazdy.

Trzy gotowe trasy jednodniowe