Wypożyczalnia samochodów Rodos — objazd wyspy Kolosa
Rodos to czwarta co do wielkości wyspa Grecji i najstarsza ciągle zamieszkała — leży tak blisko tureckiego wybrzeża (17 km przez cieśninę do Marmaris), że z wysokich zboczy widać w pogodny dzień Anatolię. Historia zostawiła tu warstwy jak na archeologicznym wykopie: starożytni Rodyjczycy (Kolos, cud świata, stał w porcie do 226 p.n.e.), Bizancjum, kawalerowie Rodyjscy (ci sami, co później uciekli na Maltę, zostawiając po sobie jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast Europy), Osmanowie, Włosi (Mussoliniego międzywojenny protektorat) i wreszcie Grecja od 1948 roku. Dla kierowcy oznacza to praktycznie jedną rzecz: objazd Rodos jest krótki — 220 km na pełną pętlę — a gęstość zabytków tak wielka, że każdy kilometr ma za sobą coś do zobaczenia. Wynajęcie auta tu nie jest luksusem, jest elementarną praktyką — bo autobus z Rodos do Lindos zajmuje 2 godziny, a autem jedziecie 40 minut.
Lotnisko, stare miasto i strategia
Lotnisko Rodos Diagoras (RHO) leży 14 km na południowy zachód od miasta Rodos, tuż na zachodnim wybrzeżu. W dzień przyjmuje cztery–pięć charterów plus regularne loty z Aten, Salonik i kilku europejskich stolic. Wszystkie wypożyczalnie mają biura w hali przylotów, a odbiór auta trwa 15–20 minut w szczycie. Lotnisko jest dobrze położone do objazdu: jeśli zaczynacie od trasy zachodniego wybrzeża, możecie od razu ruszyć na południe, omijając miasto.
Miasto Rodos dzieli się na dwie wyraźne części. Stare Miasto (wpisane na UNESCO) jest średniowieczną twierdzą kawalerów św. Jana z zachowanymi 4 km murów, fosą, Pałacem Wielkiego Mistrza i prostą ulicą Rycerską — najlepiej zachowaną aleją gotycką Europy. Stare Miasto jest pieszą strefą dla pojazdów nie-mieszkańców, i samochód do środka wjechać nie może (niektóre bramy mają ograniczenia wagowe i kamery z ANPR). Nowe Miasto to XIX-wieczna rozbudowa wzdłuż portu Mandraki, gdzie w czasach antycznych stał Kolos. Parking nowomiejski przy Mandraki jest darmowy (zwykle pełny do 10:00) lub za 5 €/dzień w strefie płatnej.
Wyspa ma sens tylko z własnym autem
Dodekanez, Rodos to 220 km obwodu. Autobusy robią to w dwa dni. Z autem objedziesz całość w jeden tydzień i zobaczysz miejsca, do których nie dociera żaden rozkład.
Pętla wokół wyspy: 220 km, dwa dni
Pełny objazd Rodos to 220 km, z czego 60 km serpentyny — głównie na zachodnim wybrzeżu i w wewnętrznych górach wokół Attaviros. Asfalt wszędzie dobry (Włosi zbudowali tu solidną sieć dróg w międzywojniu, a Grecy ją utrzymują), bez dziur, z czytelnymi znakami. Nasza rekomendacja: dwa dni. Pierwszy dzień wschodnim wybrzeżem do Lindos (Trasa 1), nocleg w Lindos lub Pefkos. Drugi dzień zachodnim wybrzeżem od Prasonisi przez Monolithos z powrotem do miasta Rodos (Trasa 2). Dolinę Motyli i Embonas warto dodać jako trzeci, spokojny dzień (Trasa 3), jeśli macie tydzień na wyspie.
Wschodnie wybrzeże jest turystyczne i ruchliwe, szczególnie między Rodos a Faliraki. Po Faliraki robi się lepiej: plaża Anthony Quinn (jedna z najfajniejszych scen filmowych Rodos — aktor Quinn kupił tu kiedyś nawet działkę), potem Tsampika z piaszczystą plażą w dole i 300-stopniowym wejściem do klasztoru na szczycie (widok na plażę to jeden z klasycznych kadrów wyspy), i wreszcie Lindos — biała wioska z akropolem górującym nad zatoką świętego Pawła. Lindos jest zamknięte dla samochodów (parking dolny 3 €, w sezonie pełny), z wioski na akropol idzie się pieszo albo na ośle za 5 €. My chodzimy pieszo; osły są dla tych, którzy mają więcej litości dla własnych nóg niż dla cudzych.
Zachodnie wybrzeże jest całkowicie inne: dziksze, mniej turystyczne, z dłuższymi plażami i mniejszą liczbą hoteli. Od Prasonisi na południu (cypel gdzie dwie części morza — Egejskie i Libijskie — spotykają się na wąskim piaszczystym przesmyku i serferzy łapią wiatry z obu stron) droga 95 wspina się na zachodnie wzgórza przez wioski Apolakia, Monolithos, Siana i Embonas. Monolithos to zamek kawalerów na 236-metrowej skali — wchodzi się pieszo ścieżką, 15 minut, a widok na Morze Egejskie jest wartością tej całej trasy. Embonas to wioska winiarska u stóp góry Attaviros (1215 m) — wyższej niż Psiloritis na Krecie w proporcji do wyspy.
Praktyka: paliwo, parking, dwa morza
Rodos jest droższa paliwowo niż Kreta. Benzyna 1,90–1,98 €/l, diesel 1,70–1,78 €/l. Powód ten sam: wszystko przypływa tankowcem. Najtańsze stacje są na obrzeżach miasta Rodos (przy drodze na lotnisko), najdroższe — w Lindos i Embonas (o 10–15 groszy więcej). Stacje ogólnodostępne są co 15–20 km wzdłuż wschodniego wybrzeża i co 30–40 km wzdłuż zachodniego. W okolicach Prasonisi ostatnia stacja jest 30 km przed cyplem — tankować na wszelki wypadek.
Parking na Rodos jest prawie wszędzie darmowy poza centrum miasta Rodos i Lindosem. Parking przy plaży Prasonisi darmowy, przy Tsampice 3 €, przy dolinie Motyli 3 € (obejmuje wejście do rezerwatu). W Embonas i Sianie parking darmowy na głównej ulicy. Stare Miasto Rodos — najlepiej zostawić auto na darmowym parkingu przy porcie Kolony (południowy koniec starej twierdzy, przy bramie Koskinou) i dalej pieszo.
Jedna praktyczna uwaga: na Rodos panuje przekonanie, że “wszystko jest blisko” — wyspa jest mała, drogi dobre, auto szybkie. W rzeczywistości pełna pętla w jeden dzień to 220 km i 7 godzin netto jazdy, co po dolaniu postojów, lunchu i zwiedzania daje 12 godzin poza autem. Dlatego dwa dni zamiast jednego.
Wyspa ma sens tylko z własnym autem
Dodekanez, Rodos to 220 km obwodu. Autobusy robią to w dwa dni. Z autem objedziesz całość w jeden tydzień i zobaczysz miejsca, do których nie dociera żaden rozkład.
Sezon
Rodos ma najdłuższy sezon turystyczny ze wszystkich greckich wysp — od kwietnia do listopada. W kwietniu morze jest jeszcze chłodne (18 °C), ale powietrze już cieplutkie (22–25 °C), a wzgórza zielone po zimowych deszczach. Maj i czerwiec są naszą stałą rekomendacją: 25–28 °C, woda się ociepla, cała wyspa kwitnie. Październik jest drugim szczytowym momentem — morze po lecie najcieplejsze (24 °C), powietrze 24–26 °C, tłumy znikają, ceny spadają o połowę. Lipiec i sierpień to 35 °C, Meltem (suchy wiatr z północy), i plaża Anthony Quinn na 150%. Listopad chłodnieje poważnie (18–20 °C, woda 20 °C), ale większość tawern dalej otwarta. Zimą wyspa śpi: wiele hoteli zamkniętych, ale centrum starego miasta Rodos żywe, ceny niskie, deszczu niewiele — dla kogoś, kto lubi spokój i nie potrzebuje kąpieli, to nieoczywista opcja.
Grecja to też dwie części Krety po drugiej stronie Morza Egejskiego, Korfu na zachodnim skraju kraju (Morze Jońskie — zupełnie inna wyspa) i trzy miasta na kontynencie. Rodos jest wschodnią bramą Grecji — i jedyną, z której w pogodny dzień można zobaczyć Azję.
Pętla wokół wyspy
Trzy gotowe trasy jednodniowe
Rodos (miasto) → Faliraki → Tsampika → Lindos
Wschodnie wybrzeże w jeden pełny dzień. EO95 schodzi z Rodos na południe wzdłuż Morza Egejskiego, obok Faliraki (omijamy, turystyczne), do plaży Anthony Quinn (nazwanej po aktorze, który filmował tu Cudzoziemca) i klasztoru Tsampika — 300 schodów w górę, ale widok na plażę w dole jest klasycznym kadrem Rodos. Wieczorem Lindos z akropolem górującym nad białą wioską — wchodzić najlepiej przed zmierzchem.
Rodos → Prasonisi → Monolithos
Najdłuższy i najspokojniejszy dzień pętli. Trasa schodzi w dół wschodnim wybrzeżem do **Prasonisi** — południowego cypla wyspy, gdzie piaszczysty przesmyk oddziela Morze Egejskie od Śródziemnego. Z tego cypla wracamy **zachodnim** wybrzeżem przez Monolithos (zamek kawalerów Rodyjskich na 236-metrowej skale) i kamienne wioski Siana i Embonas. Asfalt dobry, auta mało, na zachodzie praktycznie pusto.
Rodos → dolina Motyli → Embonas → Attaviros
Wewnętrzna Rodos w jeden dzień. **Dolina Motyli** to rezerwat, gdzie od czerwca do września zbierają się miliony motyli Panaxia quadripunctaria — idziemy pieszo ścieżką przez las 2 km w górę. Potem drogą 95 do Embonas u stóp góry Attaviros (1215 m) — jedyny prawdziwie winny region Rodos, z kilkoma rodzinnymi winnicami (Emery, Kounakis), gdzie na degustację idzie się bez rezerwacji.