Wypożyczalnia Hvar — wyspa lawendy samochodem

Hvar zaczyna się w momencie, kiedy prom Jadrolinija wpływa do portu w Hvar Town, a ty patrzysz z pokładu na twierdzę Španjolu wiszącą nad miastem jak latarnię, której nikt nigdy nie zapalił. Pierwsza rzecz, która cię uderza — to nie jest wyspa wakacyjna. To jest miasto z XIII-wiecznym planem urbanistycznym, zbudowane przez Wenecjan jako forteca handlowa, dziś otoczone jachtami i plażami. Druga rzecz — pachnie lawendą, nawet w porcie, nawet w listopadzie, bo na wyspie rośnie jej ponad 1600 hektarów, a wiatr roznosi zapach od lawendowych pól Velo Grablje aż po morze.

Dlaczego Hvar — ale uważaj, czy naprawdę

Zanim napiszemy o wynajmowaniu auta na Hvarze, musimy powiedzieć rzecz, o której inne strony milczą: auto na Hvarze jest sensowne tylko wtedy, kiedy zostajesz na 3 dni lub dłużej. Na weekend (2 noclegi) — nie. Oto dlaczego:

Hvar jest długą, wąską wyspą — 68 km długości z zachodu na wschód, ale tylko 10 km szerokości. Wszystkie główne atrakcje są wzdłuż osi (Hvar Town — Stari Grad — Jelsa — Sućuraj), a droga 116 biegnąca grzbietem wyspy ma serpentyny i ograniczenia prędkości 50 km/h na większości długości. Przejazd z Hvar Town do Sućuraja (na drugi kraniec wyspy) to 2 godziny w jedną stronę. Na weekendowym wyjeździe po prostu nie masz na to czasu.

Promy do Hvaru są dwa, i to jest kluczowa decyzja logistyczna:

• Split → Hvar Town (Krilo katamaran, 1 godzina, pieszo) — szybki, ale bez auta. Idealny na weekend. Bierzesz bilet za 12 €, wychodzisz pieszo w Hvar Town, wynajmujesz skuter za 25 €/dzień na miejscu, wracasz tym samym katamaranem.

• Drvenik → Sućuraj (Jadrolinija samochodowy prom, 45 minut, z autem) — wolny, ale auto zostaje z tobą. Ze Splitu musisz najpierw jechać 100 km na południowy wschód (1,5 h), potem 45 minut prom, potem znów 2 godziny drogą 116 przez całą wyspę do Hvar Town. Łącznie pół dnia. Sens ma tylko jeśli zostajesz 3+ dni.

• Split → Stari Grad (Jadrolinija samochodowy prom, 2 godziny, z autem) — kompromis. Dłuższy niż Drvenik, ale Stari Grad jest bliżej Hvar Town (20 km, 30 minut drogi). Ten wariant wybieramy najczęściej.

Nasza szczera rekomendacja: jeśli lecisz na 2-3 noce — jedź bez auta, promem Krilo z plecakiem, wynajmij skuter w Hvar Town. Jeśli lecisz na 4+ dni i chcesz zrobić Stari Grad, Jelsę i Sućuraj — weź auto ze Splitu, prom Split-Stari Grad, wracaj promem Drvenik-Sućuraj (okrężnie, żeby zobaczyć cały Hvar z obu stron).

Powody, dla których Hvar jest warty tego trudu: lawendowe pola w czerwcu, plan UNESCO Stari Grad (jedyny zachowany grecki plan urbanistyczny w Europie, wpisany w 2008 roku), winnice na zboczach (wino Bogdanuša, znane tylko tu), Pakleni Islands z Palmižaną i zupełnie dzikimi plażami, i twierdza Španjola z widokiem na cały archipelag.

Jak odebrać samochód — na lądzie czy na wyspie

Hvar nie ma własnego lotniska — najbliższe to Split (SPU), 60 km od Drvenika (port promu) albo 80 km od Splitu (port promu). Masz więc dwa podejścia:

Wariant 1: auto wynajęte w Splicie, prom z autem. Jesteś wypoczęty i kontrolujesz logistykę. Jedziesz z SPU do Splitu (20 km) albo bezpośrednio do portu Stari Grad w porcie Splitu — parkujesz się w kolejce do promu Jadrolinija (rezerwacja online konieczna w lipcu-sierpniu na jadrolinija.hr), płacisz ok. 25 € za auto + 5 € za osobę, płyniesz 2 godziny do Starego Grada. Potem droga 116 do Hvar Town (20 km, 30 min). Całość: 4-5 godzin od lotniska do noclegu. To nasza główna rekomendacja dla pobytów 3+ dni.

Wariant 2: auto wynajęte na samym Hvarze. Na wyspie są lokalne wypożyczalnie (w Hvar Town: Luka Rent a Car, Hvar Rent, Pelegrini; w Starym Gradzie: Hvar Adventure; w Jelsy: Tom Rent). Ceny od 95 zł/dzień (Fiat Panda) do 250 zł/dzień (SUV). Auta są starsze niż w Splicie, wybór mniejszy, ale nie musisz płacić za prom-z-autem (oszczędność 25-40 €) i nie tracisz pół dnia na logistykę. Sens ma jeśli masz 2-3 dni i chcesz po prostu auta na jednodniówki bez zabawy w planowanie.

Rutyna przy odbiorze: fotka auta obowiązkowo (rysy na wyspiarskich autach są normą — wąskie drogi, serpentyny, cierpienie), polityka full-to-full (ale paliwo na Hvarze jest o 5-8 centów droższe niż na lądzie — jedyna stacja Ina w Hvar Town i druga w Jelsy), sprawdź typ auta — na serpentynach 116 wolisz mały hatchback niż SUV. Fiat Panda albo VW Up jest w samej rzeczy najpraktyczniejszy.

Trzy trasy jednego dnia

Trasa 1: Hvar Town → Stari Grad → Jelsa (lawendowe pola)

Ta trasa to klasyczna pętla środka wyspy, 50 km w obie strony, pełny dzień z kąpielami. Wyjazd z Hvar Town drogą 116 na wschód — od razu zaczyna się wspinaczka serpentyną na przełęcz (ok. 10 km, strome, uważaj na hamulce). Na szczycie — Velo Grablje, porzucona wioska z lawendowymi polami, jedno z najlepszych miejsc do fotografowania lawendy w całej Europie. Kwitnie od połowy czerwca do połowy lipca. W pozostałe miesiące też warto (kamienne suche mury, cyprysy, widok na cały archipelag).

Dalej przez Brusje (druga lawendowa wioska) zjazd do Starego Grada (20 km od Hvar Town, 30 minut). Stari Grad to miasto starsze niż Hvar Town — założone w 385 roku p.n.e. przez Greków z Paros jako Pharos. Wpisane na UNESCO w 2008 roku nie za miasto samo, ale za Stari Grad Plain — równinę za miastem, gdzie zachował się oryginalny grecki podział parcelami z IV wieku p.n.e. (Chora Faros), z kamiennymi murami dzielącymi działki wciąż w tym samym układzie. To jeden z bardziej niezwykłych miejsc archeologicznych Europy, a 99% turystów nie ma pojęcia, że tu jest.

W Starym Gradzie zwiedź Tvrdalj — renesansową willę poety Petara Hektorovicia z XVI wieku, z basenem rybnym w centrum (karpiem karmiono 400 lat). Obiad w Konobie Antika.

20 km dalej drogą 116 na wschód Jelsa — mniejsze, spokojniejsze miasto nadmorskie, z plażami po obu stronach. Kąpiel w plaży Mina. Powrót tą samą drogą albo (alternatywa) boczną drogą przez Vrboska — najmniejsze miasteczko Hvaru, zwane “Małą Wenecją”.

Powrót do Hvar Town serpentyną przez lawendowe pola na zachodzie słońca. Całość dnia: 50 km, 8 godzin.

Trasa 2: Hvar Town → Sućuraj (wschodni cypel)

Ta trasa jest długa i powolna — 80 km w jedną stronę drogą 116, serpentyny i wsie. Sens ma tylko dla kogoś, kto już zobaczył Stari Grad i Jelsę i chce zobaczyć prawdziwy, cichy Hvar. Droga biegnie grzbietem wyspy przez Gornji Humac, Bogomolje, Poljica — kamienne wioski z populacją 20–100 osób każda, często pustawe poza sezonem. Na południu mija się winnice Bogdanušy — lokalne białe wino, dostępne tylko na Hvarze.

Sućuraj na końcu trasy to mała rybacka wioska z latarnią morską z 1889 roku i niewielkim portem. Jest tu 5 restauracji i 2 małe plaże. Główny powód przyjazdu — widok na kontynent: z Sućuraja do Drvenika jest zaledwie 5 km przez Kanał Hvarski. Patrzysz na przeciwległą górę Biokovo, widzisz ludzi na plaży po drugiej stronie, i rozumiesz, że Hvar jest wyspą bardziej z umysłu niż z geografii.

Ważne dla logistyki: jeśli wyjeżdżasz z Hvaru, z Sućuraja odpływa prom Jadrolinija do Drvenika (45 minut, 40 €/auto, co godzinę w sezonie). Można więc zaplanować tak: pierwszy dzień Hvar Town → Stari Grad, drugi dzień Hvar Town → Sućuraj → prom → Drvenik → dalej A1 do Splitu albo Dubrownika. Całość wyspy zobaczona, auto nie cofa się. To jest nasza ulubiona wariantowa logistyka dla 3-dniowego pobytu.

Całość dnia: 160 km jazdy (jeśli wracasz tą samą drogą) albo 80 km + prom (jeśli wyjeżdżasz przez Drvenik).

Trasa 3: Hvar Town → Pakleni Islands (water taxi)

Ta “trasa” jest de facto dniem bez samochodu — bo Pakleni Islands to archipelag 20 wysp odległych od Hvar Town o 2-5 km, dostępnych tylko łodzią. Auto zostawiasz na parkingu Bukainka (10 €/dzień), idziesz pieszo do portu Hvar Town, tam wybierasz między kilkoma opcjami:

• Water taxi do Jerolima (pierwsza wyspa, 2 km) — 5 € w jedną stronę, łódki co 30 minut. Jerolim to plaża z kilkoma barami i miejscami do kąpieli. Popularna, ale tłoczna.
• Water taxi do Sv. Klementa / Palmižana — 10 € w jedną stronę. Sv. Klement jest największa wyspa Pakleni, z portem w zatoce Palmižana. Plaża, restauracja, zagospodarowanie. Najładniejsza opcja.
• Całodzienna łódź z przystankami (Hvar Taxi Boat, Dalmatian Princess) — 40-60 € za osobę, w cenie 4-5 przystanków na kąpiele w różnych zatoczkach archipelagu, obiad z grilla.

Pakleni to najczystsza woda w okolicach Splitu, dosłownie turkusowa, z widocznością 20 metrów. Między wyspami są lagoony, w których łódź pływa na średnim biegu, a ty widzisz dno. Jeden z tych niezwykłych dni, o których pamiętasz długo po wakacjach.

Powrót do Hvar Town wieczorem, auto czeka na parkingu. 15 km ruchu lądowego (tylko do parkingu i z powrotem), ale 40+ km morzem.

Objazd wyspy (ring road)

Hvar nie ma klasycznej kolistej obwodnicy — droga 116 biegnie osią wyspy (z zachodu na wschód), a boczne drogi są krótkie zjazdy do wiosek nadmorskich. Pełny objazd wyspy samochodem to więc nie koło, a trasa Hvar Town → Stari Grad → Jelsa → Sućuraj → powrót — około 150 km w obie strony, z czego 60 km to serpentyny z nachyleniem do 10%. Maksymalna wysokość na trasie to 628 m (szczyt Sv. Nikola), największy wzrost jest zaraz na wyjeździe z Hvar Town.

Plan: dwa dni komfortowo. Dzień 1 — Hvar Town → Stari Grad → Jelsa, nocleg w Jelsy. Dzień 2 — Jelsa → Sućuraj → powrót (albo wyjazd promem z Sućuraja, jeśli kończysz pobyt). Dla ambitnych — jeden dzień wystarczy, ale będziesz jechać 6-7 godzin i nie odpoczniesz.

Parkingi

Hvar Town ma zakaz wjazdu dla nierezydentów w strefie starego miasta (wokół głównego placu Trg Sv. Stjepana). Trzeba parkować na obrzeżach i iść pieszo 5-10 minut. Nasze opcje:

• Parking Bukainka — największy parking Hvar Town, 5 minut pieszo do starego miasta. Stawka 10 €/dzień, 3 €/h. Nasz wybór dla pobytów 2+ dni.
• Parking Jagodna (przy plaży) — 5 €/dzień, ale 15 minut pieszo do centrum. Dobry dla kąpieli, słabszy dla centrum.
• Parking przy hotelu Amfora — jeśli masz nocleg w hotelu Sunčani Hvar, parking wliczony.

Stari Grad — parking darmowy przy porcie (dla pobytów 1-3 dni), trzeba tylko znaleźć miejsce (w lipcu-sierpniu pełne od 10:00). Jelsa — parking strefowy 1 €/h, duży parking nad portem darmowy.

Paliwo jest droższe niż na lądzie — jedyne stacje to Ina Hvar Town i Ina Jelsa. Tankuj w Splicie albo w Drveniku przed wpłynięciem na wyspę, zaoszczędzisz 3-5 € na tankowaniu.

Kiedy jechać

Czerwiec to obowiązkowy miesiąc — lawenda kwitnie od połowy czerwca do połowy lipca (dokładna data zależy od pogody wiosny). Pola Velo Grablje i Brusje pachną jak olej eteryczny rozlany na całe wybrzeże. Temperatury 24–28 °C, morze ciepłe (22 °C), turystów mniej niż w lipcu.

Lipiec-sierpień — szczyt sezonu, Hvar Town zatłoczony, parkingi pełne, ceny wynajmu auta ×2, restauracje z kolejkami. W Hvar Town o 23:00 puby grają głośno, miasto się nie kładzie — Hvar ma reputację “chorwackiego Ibizy”, co jest przesadzone, ale niezaprzeczalne w lipcu-sierpniu.

Wrzesień — nasze ulubione miesiące. Tłum odszedł, morze najcieplejsze w roku (24 °C), winobranie w pełni, Stari Grad cichy i piękny. Ceny wynajmu wracają do normalnych (100 zł/dzień).

Październik — ciepło jeszcze w ciągu dnia (20–23 °C), ale restauracje zaczynają zamykać, promy chodzą rzadziej. Listopad-marzec — Hvar praktycznie wyludniony, niewiele otwartych miejsc, promy tylko parę razy dziennie. Nie polecamy dla pierwszego raza.

Zanim wyjedziesz

Promy w sezonie wymagają rezerwacji. Split-Stari Grad i Drvenik-Sućuraj w lipcu-sierpniu — rezerwacja online 2 tygodnie wcześniej, inaczej nie dostaniesz się z autem na konkretną godzinę. Aplikacja Jadrolinija albo strona jadrolinija.hr. W czerwcu i wrześniu — zwykle bez problemu nawet w dniu podróży.

Drogi na Hvarze są wąskie — często jedno auto na raz, bez pobocza, z kamiennymi murkami przy asfalcie. Bardzo uważaj przy wyprzedzaniu — zwłaszcza na serpentynach. Limit 50 km/h na drodze 116 przestrzegaj dosłownie.

Tankowanie: pamiętaj, że na Hvarze są 2 stacje paliwowe (Hvar Town i Jelsa) — zatankuj przed wyjazdem z Hvar Town w kierunku Sućuraja, bo po drodze nie zatankujesz nigdzie.

Pogoda: latem w dzień 30+ °C, ale w nocy chłodniej (18-20 °C), bura (wiatr) może uderzyć nawet w czerwcu — wtedy prom Krilo katamaran nie pływa (za słaby), a Jadrolinija mocne auta-promy płyną dalej. Sprawdzaj prognozę.

Ostatnia rzecz, nieoczywista: skuter jako alternatywa auta. W Hvar Town wszystkie wypożyczalnie oferują skutery 125 cm³ za 25-40 €/dzień. Jeśli jesteś w wyjeździe na 2-3 dni bez ambicji dojechać do Sućuraja, skuter jest często lepszy — mieści się na każdym parkingu, na serpentynach czuje się pewnie, a przy paliwie kosztuje ćwierć tego co auto. Dla pary z plecakami — to jest sensowny wybór.

Trzy gotowe trasy jednodniowe