Wypożyczalnia samochodów Madera — objazd wyspy z Funchalu

Madera zaczyna się dla nas w chwili, kiedy wychodzisz z hali odbioru w lotnisku Cristiano Ronaldo (FNC), zakładasz okulary przeciwsłoneczne i patrzysz w lewo — bo tam, za betonową barierką pasa startowego, zaczyna się ocean. Dwa kroki i już klif. To nie jest normalne lotnisko, to platforma wbita w skałę nad Atlantykiem — i ta scenografia to obietnica, że przez najbliższe trzy dni wyspa będzie po prostu pionowa. Madera jest wulkaniczna, młoda geologicznie, i wszystko tu rośnie w górę albo spada w dół. A objazd jej kluczem własnego auta to jedno z najlepszych trzech dni w Europie, jakie pamiętamy.

Dlaczego Madera

Madera jest wyspą, na której autobus cię okradnie z wyspy. Transport publiczny jeździ, ale jeździ wolno (serpentyny) i rzadko (wysokie przełęcze mają 3 kursy dziennie), a w cenę biletów wchodzi także czas oczekiwania na przystanku w samym środku chmur. Z autem objazd, który autobusem zająłby ci tydzień, robisz w trzy dni i zostaje ci jeszcze jeden na leveladę (kanał wodny, najsłynniejszy trekking Madery).

Drugi powód: lotnisko FNC leży 18 km od Funchalu, ale — i to jest kluczowe — prawie dokładnie w środku wyspy. Stąd na zachód do Porto Moniz jest 90 minut jazdy, na wschód do Ponta de São Lourenço 30 minut. Baza logistyczna nie mogłaby być lepiej umieszczona.

Trzeci powód: Madera jest bezpieczna dla kierowcy, ale tylko z odpowiednim autem. Vía Rápida (droga ekspresowa VR1) biegnie wzdłuż południa wyspy od Porto Moniz po Caniçal — to autostrada z tunelami, bez opłat, z limitem 90 km/h. Wjeżdża się na nią z lotniska w 3 minuty. Za nią, w głąb wyspy, zaczynają się serpentyny — stare drogi ER (Estradas Regionais), wąskie, śliskie w deszczu, z podjazdami do 18% i bez barier. Dlatego my bierzemy tu mały SUV z wysokim prześwitem (Dacia Duster, Suzuki Vitara). Kompakt niby da radę, ale na kilku odcinkach serpentyn (ER110 do Achada do Teixeira, podjazd do Fanal) manualny z miękkim sprzęgłem zmieni ci wakacje w lekcję samokontroli.

Ostatni powód: Madera ma różnorodność większą niż niejedna cała Portugalia. Na północy laurisilwa (subtropikalny las reliktowy, UNESCO), na południu palmy i bugenwille, na wschodzie wulkaniczna pustynia, w centrum alpejskie łąki nad 1800 m. Cztery krajobrazy w jeden dzień.

Jak odebrać samochód z lotniska

FNC jest proste: wychodzisz z przylotów, 50 metrów w prawo i jesteś w budynku wypożyczalni. Europcar, Sixt, Hertz, Avis, Budget, Goldcar, plus lokalnie dominujący Rodavante (największa firma na Maderze, często najtańsza) oraz Madeira Rent, CAEL i Atlas Car. Lokalne warto rozważyć — znają specyfikę wyspy, doliczają „mountain driving” automatycznie, i reagują szybciej w razie problemu.

Sprawdzamy cztery rzeczy — o jedną więcej niż na mainlandzie. Po pierwsze — auto z wysokim prześwitem i klimatyzacją. Madera ma „alpejskie” temperatury w centrum i 28 stopni na południu, czasem w tym samym dniu. Klimatyzacja plus ogrzewanie. Po drugie — stan hamulców i opon. To jest wulkaniczna wyspa ze spadkiem 12% średnim na serpentynach — zużyte klocki na Duster daj do wymiany w innym. Po trzecie — opcja pełnego ubezpieczenia bez franszyzy. Tu jest szczególnie istotne: na Maderze uszkodzenia podwozia (ostre skały w zatokach nadmorskich), otarcia boków (wąskie tunele) i tylnego zderzaka (parking w Funchalu przy murach) są normą, a franszyza bez zerowego depozytu kosztuje 800–1500 €. Pełne ubezpieczenie u Rodavante to 8–12 €/dzień i jest warte każdej monety. Po czwarte — paliwo full-to-full.

Wyjazd z FNC: jeden znak „VR1 Funchal / Ribeira Brava / Oeste”, jeden „ER214 Machico / Ponta de São Lourenço / Este”. Pierwsze 10 minut jedziesz VR1 wzdłuż południa, tunelami. Zjazd na Funchal: „Funchal Centro / Lido / Sé”. W godzinach szczytu (8:30–9:30, 17:30–18:30) VR1 przy Funchalu bywa wolne — 3 km w 15 minut.

Trzy trasy jednego dnia

Madera to wyspa, na której każdy dzień przynosi inny krajobraz. My robimy tak:

Trasa 1: Funchal → Pico do Arieiro → Pico Ruivo (trail)

Centrum wyspy, dzień o chmurach od góry. Z Funchalu wąską ER202 przez Monte (kościół z Santa Catarina, gdzie leży ostatni cesarz Austrii), potem jeszcze wyżej serpentyną do Pico do Arieiro (1818 m). To drugi najwyższy szczyt wyspy — ale ważniejsze, że to koniec drogi kołowej. Stąd zaczyna się szlak PR1 Vereda do Areeiro do Pico Ruivo (1862 m, najwyższy) — 11 km w obie strony, 5–6 godzin marszu, z mostkami i tunelami wykutymi w grani. Widok jest kosmiczny: w porankach chmury leżą pod tobą jak białe morze, a wystają tylko szczyty. Wróć do auta przed zmrokiem — ostatnia serpentyna ER202 bez świateł jest trudna.

Trasa 2: Funchal → Machico → Ponta de São Lourenço

Wschodni kraniec wyspy i zupełnie inna Madera — sucha, skalista, prawie księżycowa. VR1 na wschód, 30 km, 25 minut do Machico — pierwszego portugalskiego portu na wyspie (1419 rok), starego miasta z kościołem Matriz i czerwoną plażą. Obiad w jednej z tasca nad portem — espetada (szaszłyk wołowy) i wino z Madery. Dalej ER214 jeszcze 10 km na wschód do parkingu Ponta de São Lourenço. Stąd pieszo szlakiem PR8 — 1,5 godziny w obie strony, po wulkanicznej grani z klifami po obu stronach i z widokiem na trzy wysepki Desertas. To inna Madera: bez drzew, bez wody, tylko pomarańczowa skała i Atlantyk. Powrót VR1 — 30 minut.

Trasa 3: Funchal → Cabo Girão → Porto Moniz → Seixal

Zachodnie wybrzeże — najbardziej „tropikalna” trasa. VR1 na zachód, pierwszy przystanek Cabo Girão (10 km) — 580 metrów pionowej skały nad oceanem, jeden z najwyższych klifów Europy, z przeszklonym skywalk (darmowy, 10 minut). Dalej VR1 przez Ribeira Brava i Ponta do Sol (nazywane „słonecznym rogiem” Madery — najcieplejsze miejsce na wyspie). Dalej stara ER101 — po dawnej drodze, która biegnie nad wodospadami (tak, samochód przejeżdża pod wodą spadającą z klifu) — aż do Porto Moniz (55 km od Funchalu). To wioska na północno-zachodnim krańcu z naturalnymi basenami — zagłębienia w lawie wulkanicznej, do których Atlantyk wlewa się przez skały. Wejście 3 €, można pływać. Dalej jeszcze 10 km do Seixal — wioski z czarną plażą wulkaniczną i z wodospadem, który spada prosto do oceanu. Powrót przez Vía Rápida — 1 godzina.

Objazd wyspy

Madera ma 150 km drogowego obwodu. VR1 na południu (szybka, 90 km/h, tunele) i ER101/ER102/ER103 na północy (wolno, serpentyny, widoki). Kompromis: przez trzy dni robisz pełne koło, dzieląc je na etapy.

Dzień 1 (południe zachodnie): Funchal → Cabo Girão → Ribeira Brava → Ponta do Sol → Calheta → Porto Moniz. 70 km, 2 godziny netto, z przystankami 5–6 godzin. Nocleg w Porto Moniz albo powrót VR1 do Funchalu.

Dzień 2 (północ): Porto Moniz → Seixal → São Vicente → Boaventura → Santana → Faial. 60 km, 2,5 godziny netto (serpentyny!). Po drodze laurisilwa (subtropikalny las reliktowy z epoki lodowcowej, UNESCO), tarasowe wioski północy, Santana ze słomianymi domkami. Dzień z przystankami to 6 godzin.

Dzień 3 (wschód i centrum): Faial → Porto da Cruz → Machico → Caniçal → Ponta de São Lourenço → powrót przez centrum (ER202, Pico do Arieiro) → Funchal. 80 km, 3 godziny netto, z trekiem 6–8 godzin.

Najwyższa droga: ER202 do Pico do Arieiro — 1818 m n.p.m., średnie nachylenie 7%, maksymalne 14%. W deszczu i mgle wolno, nigdy nocą. Serpentynowych kilometrów na wyspie jest około 80 z 150 — więcej niż połowa.

Parkingi

W Funchalu strefa parkingowa obejmuje całe śródmieście. Strefa niebieska (Zona Azul) kosztuje 0,80 €/h, maksimum 2 godziny. Strefa zielona (na obrzeżach) — 0,40 €/h, bez limitu. Automaty przy każdej ulicy. W niedzielę parking uliczny jest darmowy. Parkingi kryte: Parque Almirante Reis (w porcie) 1,50 €/h, maks 12 €/dobę; Parque do Infante (przy Marina) podobnie.

W hotelach południowej promenady (Lido, Ajuda) parking jest zwykle darmowy lub 5 €/dobę — pytaj przy rezerwacji. W innych wioskach (Porto Moniz, Santana, Ponta de São Lourenço) parkingi są darmowe, choć przy Pico do Arieiro w szczycie sezonu latem bywają pełne o 9:00 rano. Jedź wcześnie.

Kiedy jechać

Madera ma przydomek „wyspy wiecznej wiosny” — i to nie slogan. Średnia temperatura zimowa 18 °C, letnia 24 °C. Można jechać cały rok. Ale najlepsze miesiące to kwiecień–maj (kwitną wszystkie rośliny, Święto Kwiatów w Funchalu) i wrzesień–październik (ciepła woda, pewna pogoda, mniej turystów).

Listopad i grudzień bywają zaskakujące — 20 stopni na południu, ale na północy (Porto Moniz, Santana) często pada. Styczeń i luty mają najtańsze ceny i względnie pewną pogodę. Lipiec–sierpień nie są upalne (25–28 °C), ale są tłoczne — w Porto Moniz kolejka do basenów, a szlak PR1 na Pico Ruivo to jednokierunkowa taśma.

Uwaga na mikroklimat: południe i północ Madery to dwie różne wyspy. Latem może być w Funchalu słońce, a w Porto Moniz ulewa. Centrum (Pico do Arieiro, Monte) może być w chmurze przez cały dzień, kiedy Funchal ma 25 stopni. Sprawdzaj prognozę osobno dla każdej strefy — IPMA.pt ma lepsze lokalne prognozy niż Google.

Zanim wyjedziesz

Kilka lokalnych pułapek. Nawigacja Google/Waze często prowadzi cię starymi drogami, które na mapie wyglądają krócej — ale to są serpentyny dla mieszkańców, nieraz jednokierunkowe, nieraz nie do przejścia w aucie szerszym niż Fiat 500. Jeśli masz SUV, raczej trzymaj się VR1 i głównych ER, a skróty ignoruj. Tunel Encumeada (ER228, przez środek wyspy) jest wąski, dwukierunkowy, bez świateł — ale przejedzie. ER110 (droga szczytowa, Encumeada → Achada do Teixeira) bywa zamknięta zimą po deszczu. Tankowanie: w Funchalu stacje są najbliższe cenie z mainlandu; w Porto Moniz i Santana drożej o 5–8 centów. Serpentyny „jedzą” paliwo — realistycznie 7 l/100 km zamiast deklarowanych 5. Bilet na parking skydeck Cabo Girão nie istnieje — to jest po prostu darmowe wejście, ignoruj „naganiaczy” w miasteczkach, którzy próbują ci sprzedać „bilet”. I ostatnie: na Pico do Arieiro bywa -5 °C nawet w czerwcu. Bluza w bagażniku jest obowiązkowa.

Trzy gotowe trasy jednodniowe