Wypożyczalnia samochodów Kayseri — brama do Kapadocji

Powiedzmy to od razu, bez owijania w bawełnę: Kayseri to po prostu lotnisko. Miasto samo w sobie jest zwykłym tureckim centrum administracyjnym na Anatolii — ma stare mury (pozostałości bizantyjsko-seldżuckie), jeden duży meczet z XIII wieku, bazar, muzeum. Nic, co byłoby warte specjalnej podróży. Lądujesz w Kayseri nie dla Kayseri, a dla Göreme. Wszystko ciekawe zaczyna się po godzinie jazdy na zachód, kiedy krajobraz Anatolii nagle przemienia się w księżycową powierzchnię tufów — i zaczyna się Kapadocja.

Dlaczego Kayseri (a właściwie — dlaczego nie Nevşehir)

Kapadocja ma dwa lotniska: Kayseri Erkilet (ASR) i Nevşehir Kapadokya (NAV). NAV jest bliżej Göreme (50 km) niż ASR (75 km), ale ma mniej połączeń i zwykle droższe bilety. ASR w sezonie ma kilka lotów dziennie z Istanbułu (SAW i IST), tańsze wypożyczalnie, i krótszą drogę do Mount Erciyes, jeżeli ktoś planuje dzień z jazdą na nartach. W praktyce, dla większości Polaków lecących Turkish Airlines albo Pegasus, ASR jest logistycznie prostszy i tańszy.

Kayseri jest bramą, nie celem. Odbierasz auto, wyjeżdżasz drogą D300 na zachód, godzinę później parkujesz w Göreme, i od tego momentu jesteś w Kapadocji — w krainie, która przez dwa tysiące lat była schronieniem dla chrześcijan uciekających przed rzymskimi i bizantyjskimi represjami, potem dla mnichów pustelników, potem dla zwykłych mieszkańców wsi, którzy wykuwali swoje domy w miękkim tufie wulkanicznym. Dziś miejsc zwiedzania jest dziesiątki — otwarte muzeum Göreme, twierdza Uçhisar, podziemne miasta Derinkuyu i Kaymaklı, dolina Ihlara, dolina Soğanlı. Wszystko w promieniu godziny od Göreme. Wszystko dostępne autem, nieosiągalne bez niego (lokalne autobusy dolmuş robią główne kursy, ale omijają 80% ciekawych miejsc).

Jak odebrać samochód z lotniska

Kayseri Erkilet (ASR) jest niewielkim lotniskiem — jeden terminal, kilkunastu wypożyczalni w hali przylotów. Duże firmy (Avis, Europcar, Sixt, Budget) są tu obecne, ale mniejsze rynki oznaczają wyższe ceny niż w Izmirze czy Antalyi. Lokalne firmy: Economy Car, Circular, Yeşil, Green Motion — pytamy w pierwszej kolejności, zwykle są o 30-40% tańsze. Urgüp Car Rental i Cappadocia Car to lokalni operatorzy z Kapadocji — można u nich zarezerwować z wyprzedzeniem i odebrać z ASR.

Przy odbiorze zwracamy szczególną uwagę na stan opon — drogi wokół doliny Ihlara, Soğanlı i Sobessos mają odcinki gruntowe, a w górach wokół Erciyes bywają kamienie. Koło zapasowe obowiązkowo, klin, trójkąt. Zimą (listopad-marzec) pytamy o opony zimowe — Kapadocja leży na wysokości 1100-1300 m n.p.m., w grudniu i styczniu bywa śnieg, a drogi górskie nie są tak dobrze odśnieżane jak w Alpach. Jeśli lecisz zimą, SUV z napędem 4x4 jest lepszym wyborem niż Hyundai i20.

Wyjazd z ASR jest prosty: jeden znak “Merkez / Kayseri” do miasta (10 km na wschód), jeden znak “Göreme / Nevşehir” do Kapadocji (75 km na zachód, droga D300). Pierwsze dwadzieścia minut to obwodnica Kayseri (nowa, szeroka, bez HGS), potem droga wchodzi w równinę Anatolii i ciągnie się prosto przez 50 km. Ostatnie 20 km przed Göreme — zaczynają się formacje tufowe, pierwsze “grzyby skalne” na horyzoncie, i zrozumienie, gdzie tu jesteś.

Trzy trasy jednego dnia

Trasa 1: Kayseri → Göreme → Uçhisar → Çavuşin

Trasa obowiązkowa. Jeden dzień, który definiuje Kapadocję. Wyjeżdżamy bardzo wcześnie — przed świtem, jeśli chcesz zobaczyć balony. Balony startują o wschodzie słońca (5:30-6:30 latem, 6:30-7:30 zimą), a lądują po godzinie-półtora. Jeśli nie lecisz w którymś z nich (koszt 200-250 euro od osoby — większość ludzi próbuje przynajmniej raz), oglądasz je z ziemi. Najlepszy punkt widokowy to Red Valley Sunrise Point — 3 km od Göreme drogą polną, gdzie w zimie stoi kilkudziesięciu fotografów z tripodami. Godzinny spektakl: sto balonów unosi się z dolin, wiatr je powoli przesuwa, słońce wschodzi nad skałami. Nie ma takiego widoku w Europie.

Po balonach — otwarte muzeum Göreme (Göreme Açık Hava Müzesi). Skompakwany kompleks zabytkowych kościołów wykutych w skale, z freskami z VIII-XI wieku. Dziesięć kościołów do zwiedzenia, większość ma wyblakłe, ale zachowane malowidła biblijne. Wstęp 700 TRY (2024/25, wzrasta co roku). Zwiedzanie dwie godziny, plus oddzielny bilet do Dark Church (Karanlık Kilise, 280 TRY) — z najlepiej zachowanymi freskami, bo przez wieki była przykryta ziemią. Warto.

Obiad w samym Göreme — wsi, która zdenerwowała wszystkich turystów świata, ale wciąż zachowuje kapadocki charakter (domy wykute w skale, wąskie uliczki). Testi kebab (duszony w glinianej amforze, rozbijanej przy stoliku) jest lokalną specjalnością. Po obiedzie jedziemy 4 km do Uçhisar — wsi na najwyższym wzgórzu Kapadocji, z tufową skałą-zamkiem (Uçhisar Kalesi) na szczycie. Wstęp na twierdzę 200 TRY, widok na 360 stopni z całej Kapadocji.

Wieczór w Çavuşin — opuszczonej greckiej wsi z kościołami skalnymi, które są częściowo zawalone, ale wciąż można wejść i obejrzeć freski. Bilet 120 TRY. Powrót do Göreme na nocleg (nocujemy w hotelach cave — wykutych w tufie, 300-800 TRY/noc w niesezonie), albo powrót do Kayseri (75 km, godzina, jeśli musisz).

Trasa 2: Kayseri → dolina Ihlara → Selime → Derinkuyu

Trasa w głąb Kapadocji, na zachód od Göreme. 220 km w obie strony, cały dzień. Dolina Ihlara leży 60 km na zachód od Göreme (czyli 135 km z Kayseri) — 14-kilometrowy wąwóz wykuty przez rzekę Melendiz w tufach, z przejściem pod dnem doliny. Wstęp 280 TRY, parkingi przy czterech wejściach. W wąwozie są bizantyjskie kościoły z freskami (Sümbüllü Kilise, Ağaçaltı Kilise, Yılanlı Kilise — “kościół węży”, “kościół pod drzewem”, “kościół hiacyntów”) — razem 16 zachowanych świątyń. Przejście z jednego końca wąwozu do drugiego to 4-5 godzin, ale większość ludzi idzie od Belisırma do Ihlara (3 km) albo odwrotnie.

Na jednym z końców wąwozu — Selime Manastırı, klasztor wykuty w skale, z fasadami, które w George Lucas filmował jako tło do “Gwiezdnych Wojen” (podobno — legenda lokalna). Wstęp 80 TRY. Po obiedzie w Belisırmie (restauracje na platformach nad rzeką) wracamy w kierunku Göreme, ale zatrzymujemy się w Derinkuyu — podziemnym mieście bizantyjsko-wczesnochrześcijańskim na głębokości 60 metrów, 8 pięter w głąb ziemi, 20 tysięcy mieszkańców potrafiło się tu schronić przed arabskimi najazdami w VII-IX wieku.

Zwiedzanie Derinkuyu to godzina schodzenia tunelem przez wąskie korytarze (wzrost powyżej 180 cm — zginasz się), z zatrzymywaniem się w komnatach: kuchnia wspólna, kaplica, szkoła, winiarnia, stajnia, studnia, kominki. Światła elektryczne. Wstęp 340 TRY. Klaustrofobicy — nie. Powrót do Göreme 50 km, 45 minut. Jeśli jedziesz z powrotem do Kayseri — kolejne 75 km.

Trasa 3: Kayseri → Soğanlı → Sobessos → Erciyes

Mniej turystyczna trasa, na południe od Kayseri. Dolina Soğanlı leży 85 km na południowy zachód — tufowy wąwóz z dziesięcioma kościołami z IX-XIII wieku, w tym z zachowanymi freskami przedstawiającymi Pantokratora, Matkę Boską, świętych. Wstęp 200 TRY. Znana jest też z lokalnych lalek szmacianych, które kobiety ze wsi robią od pokoleń — można je kupić na miejscu, ale nie są już masowe. Dolina Soğanlı jest naszym ulubionym miejscem w Kapadocji poza turystyczną trasą — ma 5% ruchu Göreme, a freski są porównywalnie dobre.

Pięćdziesiąt kilometrów dalej (drogą przez Şahinefendi) leży Sobessos — rzymskie miasto odkryte dopiero w 2002 roku, przypadkowo podczas prac polowych. Zachowane mozaiki, łaźnie, rynek, ulice. Wstęp 120 TRY. To nie jest duże stanowisko (zwiedzanie godzinę), ale daje ci rzymski kontekst Kapadocji, który brakuje w Göreme (tam jest wszystko bizantyjskie).

Po południu możesz objechać Mount Erciyes — wulkan, który wytworzył całą Kapadocję (tuf osadzał się tu przez setki tysięcy lat z erupcji). Szczyt ma 3916 metrów, zimą jest ośrodkiem narciarskim (jeden z najwyższych w Turcji), latem można wjechać kolejką do 2200 m na punkt widokowy. Z Erciyesu widać całą Kapadocję z góry — na południe aż po Góry Taurus. Powrót do Kayseri 40 km drogą D300, godzina.

Parkingi

W Göreme parking w centrum (przy otwartym muzeum) — 40 TRY/dzień. Parkingi przy hotelach zwykle darmowe, ale pytamy przy rezerwacji. Uçhisar, Çavuşin, Avanos — parkingi darmowe, ale w sezonie bywają pełne o 10:00. Derinkuyu, Kaymaklı, Ihlara — parkingi przy wejściu do atrakcji, darmowe. Pasabağı i Zelve — parkingi darmowe, ale 500 metrów od głównych formacji (spacer).

W Kayseri centrum (jeśli wracasz na noc do miasta) — parkingi podziemne 30 TRY/godzina, uliczne 15 TRY/godzina. Większość turystów nie wraca do Kayseri na noc, nocuje w Göreme albo Ürgüp — to logiczne, biorąc pod uwagę, że do Göreme jest godzina drogi, a atmosfera wieczornego cave hotelu jest jednym z wielkich plusów Kapadocji.

Kiedy jechać

Kapadocja ma inne pory roku niż Egeja. Wysoko (1100-1400 m), sucho, kontynentalnie. Kwiecień i maj są najlepsze: kwitną migdały i morele, temperatura 15-22 stopnie, niewiele deszczu, balony latają codziennie. Wrzesień i październik — wysokie niebo, światło, ciepło (18-24), balony bez przerwy. Listopad to już chłodniej (10-15), ale wciąż dobrze — turystów mniej, a kolory jesienne w dolinach są fantastyczne.

Lato (lipiec-sierpień) — 30-33 stopnie, gorąco do zwiedzania, ale wieczorami chłodno (15-18), balony latają. Zima (grudzień-marzec) — zimno (0 do -10 w nocy, 5-10 w dzień), śnieg, Mount Erciyes jest stok narciarski, balony latają tylko przy dobrej pogodzie (5-6 dni na tydzień). Kapadocja pod śniegiem wygląda niesamowicie — tufowe formacje przykryte białym — i to jest jedna z najbardziej surrealistycznych scen w Turcji. Ale drogi bywają oblodzone, ostrożnie.

Zanim wyjedziesz

Kilka praktycznych rzeczy. Balony — rezerwujemy z wyprzedzeniem (2-3 dni minimum w sezonie), lot kosztuje 200-250 euro od osoby, trwa godzinę. Firmy: Kapadokya Balloons, Royal Balloon, Butterfly Balloons, Voyager Balloons. Loty są w warunkach bezwietrznych, co czasem oznacza odwołanie — rezerwujemy na pierwszy możliwy dzień pobytu, żeby mieć rezerwę.

Hotele typu cave — nocleg w pokoju wykutym w tufie, od 300 TRY w niesezonie do 2000 TRY w sezonie (wyższe klasy z widokiem na doliny). Goreme, Uçhisar i Ürgüp mają dziesiątki. Polecamy te z tarasem widokowym — balony o wschodzie słońca oglądasz prosto z łóżka.

Wysokość — Kapadocja leży na 1100-1400 m n.p.m., niektórzy odczuwają lekkie zmęczenie pierwszego dnia. Nic groźnego, ale nie planujemy na ten dzień długich treków.

Do Antalyi jest 500 km drogą D300 i D330 przez Konya — 6 godzin, trasa przez pustynne płaskowyże Anatolii, ciekawa, ale długa. Do Stambułu 725 km, 9 godzin — lepiej lecieć (Pegasus z ASR). Hub Turcja — pięć pozostałych miast i to, jak każde z nich to inna podróż.

Trzy gotowe trasy jednodniowe