Wypożyczalnia samochodów Mediolan
Zacznijmy od rzeczy, której nie powinniśmy mówić głośno w mieście, które zarabia na modzie i designie: w samym Mediolanie auto jest balastem. Jedyne, co robi za kierownicą w centrum, to szuka parkingu, płaci za Area C i kręci się w kółko wokół Duomo, licząc na to, że Google Maps nie wprowadzi nas w strefę wyłączoną.
To dlatego ten landing jest o czym innym. Mediolan jest bazą logistyczną Lombardii, Piemontu i Jezior. Lotnisko Malpensa (MXP) leży 50 km od centrum, od razu na drodze A8 w stronę Como i Lago Maggiore — więc nawet nie musisz jechać do Mediolanu, żeby odebrać auto i wyruszyć w trasę. My często tak właśnie robimy: ląduję w MXP, biorę klucz, siedem minut i jestem na autostradzie w kierunku jezior. Dwa dni nad Como, noc w Varenna, wracamy do Mediolanu tylko jeśli naprawdę chcemy zobaczyć Cenacolo Vinciano i ostatnie zachodnie skrzydło Sforzesco.
Otwarta prawda dla nowego kierowcy w Mediolanie: w mieście Area C i Area B cię zjedzą. Auto to klucz do jezior, nie do Mediolanu.

Dlaczego Mediolan (albo dlaczego go ominąć)
Trzy powody, dla których auto z MXP ma sens:
- Jeziora. Como, Maggiore, Lugano (na pograniczu szwajcarskim), Iseo, Garda. Pierwsze cztery są w godzinie drogi od Malpensy. Garda jest dwie i pół godziny, ale jeśli zostajemy dłużej — to jedyne duże włoskie jezioro z dobrą siecią autostradową dookoła.
- Piemont. Barolo, Asti, Turyn, Langhe, Alba z truflami. A7 i A21 biegnącymi przez dolinę Pó. Półtorej godziny do pierwszych winnic Nebbiolo. Jedno z najbardziej pomijanych regionów Włoch dla polskich turystów.
- Alpy. Passo dello Stelvio, Bormio, Livigno (bezcłowa strefa), Dolomity (choć te ostatnie z Mediolanu to już 4 godziny). Jeśli planujemy passa letnie, Mediolan jest naturalnym startem.
Kiedy nie bierzemy auta:
- Dwa, trzy dni w samym Mediolanie (Duomo, Brera, Navigli, Cenacolo). Metro jest doskonałe, tanie, szybkie.
- Lecimy z MXP dalej pociągiem — np. do Wenecji. Frecciarossa robi 2,5 godziny z Mediolan Centrale.
Jak odebrać samochód z lotniska
Malpensa (MXP) ma dwa terminale, biura wypożyczalni są w obydwu — w Terminal 1 w hali przylotów poziom -1 (po schodach z wyjścia), w Terminal 2 w specjalnej strefie po lewej od bramek. Wszystkie duże firmy (Europcar, Sixt, Avis, Hertz, Budget, Enterprise) są na miejscu, plus lokalne Maggiore i Locauto. Odbiór trwa 15–30 minut zależnie od kolejki.
Wyjazd z MXP jest banalnie prosty: A8 na Milano albo A26 na Genova/Torino, jeden znak za parkingiem wypożyczalni. Jeśli planujemy jeziora, nawet nie wjeżdżamy na A8 w kierunku Mediolanu — skręcamy od razu na SS336 w stronę Varese i Como przez Lago Varese. Trasa wolniejsza, ale omija korek wokół stolicy.
Linate (LIN) to drugie lotnisko, 7 km od centrum. Jeśli lecimy z LIN, to zwykle biznesowo lub wewnętrznie — wypożyczalnie tam są, ale oferta jest uboższa, a ceny wyższe. Bergamo Orio al Serio (BGY) to trzecie, 45 km na wschód, popularne u Ryanaira, z dobrą ofertą wypożyczalni, wyjazd przez A4 bezpośrednio na Brescia i Garda.
Uwaga kluczowa: jeśli zdecydujemy się jednak wjechać do Mediolanu, musimy wiedzieć o dwóch strefach: Area C to ZTL dla centro storico, płatne 5 € za wjazd w dni robocze 7:30–19:30 (vinietka elektroniczna przez apkę, nie kupisz w kiosku). Area B to strefa niskiej emisji obejmująca praktycznie całe miasto; nowe auta z wypożyczalni (Euro 6) przejeżdżają bez problemu, ale warto zapytać o naklejkę przy odbiorze. Mandaty są automatyczne, przychodzą pocztą do Polski.
Auto to pierwszy próg wakacji
Między halą przylotów a pierwszym zakrętem mieści się dokładnie jedna decyzja. Zajmij się nią teraz, żeby na miejscu nie było już o czym myśleć.
Trzy trasy jednego dnia
Trasa 1: Jezioro Como i Bellagio (170 km)
A8 z MXP, godzina do Como. Miasto jest schludnie klasyczne: katedra z gotycko-renesansowym mixem, funikular na Brunate (widok na całe jezioro do Alp szwajcarskich), willa Olmo nad wodą. Parkujemy na Parcheggio Val Mulini (3 €/h), pieszo nad promenadę.
Po południu SS340 na północ wzdłuż zachodniego brzegu. Pierwsze dziesięć kilometrów jest wąskie i tłoczne, ale potem droga otwiera się na wodę. Villa del Balbianello (parking w Lenno, prom lub spacer do willi) była w Casino Royale i w Gwiezdnych Wojnach — hollywoodzki klisze, ale naprawdę ładna. Bellagio dalej na cyplu — wjazd wąski, parking Cernobbio na obrzeżach (8 €/dzień), pieszo do centrum. Eleganckie willi, kostkowe uliczki, kawa z widokiem.
Powrót przez prom Bellagio–Varenna (10 minut, 7 € za auto), potem wschodnim brzegiem SS36 przez Varenna (malutkie miasteczko z willą Monastero i Cipressi) do Lecco. Stąd A4 i A8 wracają do Mediolanu lub bezpośrednio do MXP. 170 km, cały dzień, powrót po 21:00.

Trasa 2: Lago Maggiore i Isole Borromee (160 km)
A8 i A26 na północny zachód, 80 km do Stresy — klasycznego kurortu z końca XIX wieku. Parking na lungolago (2 €/h). Z przystani prom (“navigazione lago Maggiore”) na trzy Wyspy Borromejskie: Isola Bella (barokowy pałac Borromeo i dziesięciokondygnacyjny ogród z pawiami), Isola dei Pescatori (rybacka, nadal zamieszkana, z dobrymi restauracjami), Isola Madre (botaniczna, najspokojniejsza). Pełna pętla trwa 4–5 godzin.
Po południu jedziemy wschodnim brzegiem SS33 przez Arona (kolosalna statua San Carlone z 1698 roku, wyższa od Statui Wolności w swojej epoce) i Angera z zamkiem Rocca. Powrót A26 i A8. Jezioro Maggiore jest większe od Como (65 km długości), ale bardziej rozproszone — trudno zrobić wszystko w jeden dzień, więc wybieramy albo zachodni brzeg z Wyspami Borromejskimi, albo wschodni z zamkami i willami.
Trasa 3: Piemont i szlak winny Barolo (300 km)
Najdłuższy dzień, ale jedyny włoski landing, na którym można wypić dobrze wino symbolicznie (kierowca) i posmakować trufli (wszyscy). A7 i A21 do Alby — 150 km, półtorej godziny. Miasto jest średniowieczne, z białymi truflami Alba w październiku (festiwal wtedy), z lokalami serwującymi tajarin al tartufo przez cały rok. Obiad tam.
Po południu SS231 i SP3 przez Langhe — najbardziej pofałdowany krajobraz winnic północnych Włoch. Barolo to mała wieś z zamkiem i muzeum wina, La Morra ma taras z panoramą na całą dolinę (najlepszy punkt widokowy Piemontu), Castiglione Falletto i Monforte d’Alba są mniejsze i cichsze. W każdej wsi jest enoteca, w której można kupić butelkę Barolo lub Barbaresco bezpośrednio z winnicy.
Powrót przez A21 i A7, Mediolan o 22:00. Długi dzień, ale dzień, w którym nauczyłeś się, że najlepsze wina Włoch nie są w Toskanii.
Parkingi
Jeśli musimy jednak spać w Mediolanie z autem, oto praktyczne opcje:
- Parcheggio Metro Cascina Gobba (linia M2, peryferie) — od 2 €/dzień, bezpieczny, metrem 15 minut do Duomo. Najtaniej.
- Parcheggio Metro Famagosta (linia M2, południe) — 3–5 €/dzień, wygodny dla przyjeżdżających z A7.
- Parcheggio Centrale (Stazione Centrale) — 25–35 €/dzień, podziemny, bezpieczny, drogi.
- Parking Vittorio Emanuele — 30 €/dzień, centrum, wewnątrz Area C (dodatkowo płacisz 5 €/wjazd).
Najprostsza zasada: zostawiamy auto przy peryferyjnej stacji metra i do centrum jedziemy M2 lub M1. To tańsze, szybsze i bezpieczniejsze niż szukanie miejsca parkingowego w okolicach Duomo.
Auto to pierwszy próg wakacji
Między halą przylotów a pierwszym zakrętem mieści się dokładnie jedna decyzja. Zajmij się nią teraz, żeby na miejscu nie było już o czym myśleć.
Kiedy jechać
Maj, czerwiec, wrzesień i październik to złote miesiące dla Mediolanu i Lombardii. Jeziora są ciepłe, nie tłoczne (poza weekendami), Alpy dostępne, Piemont w pełnym zbiorze winogron (wrzesień-październik). Temperatury 22–28 stopni, idealne.
Lipiec i sierpień to masowy turyzm na jeziorach, tłumy weekendowych Mediolańczyków, ceny w Bellagio i Stresa wysokie. W samym Mediolanie jest pusto i gorąco (35+ stopni), wszyscy wyjeżdżają. Jeśli jedziemy w sierpniu — jedziemy od razu poza miasto. Listopad–marzec to Mediolan w swojej wersji roboczej: muzea otwarte, Duomo wspaniałe w zimowym świetle, jeziora jednak mgliste i chłodne. Piemont w listopadzie ma wspaniały sezon truflowy, warto przejechać dla Alby alone.

Zanim wyjedziesz
- Nie wjeżdżamy w Area C bez opłaty. Apka “AreaC Milano” albo przez stronę Comune di Milano, 5 € za wjazd w dzień roboczy. Mandat 80 €.
- A4, A8, A26, A7 są płatne. Bilet przy wjeździe, zapłata przy zjeździe, gotówka lub karta.
- Noclegi nad jeziorem w Varenna, Bellagio, Como, Stresa są droższe latem (od 150 €), ale ładniejsze niż hotel w Mediolanie. Como i Stresa mają dobre połączenia z MXP.
- Tankowanie na stacjach Autogrill na A8 — drogie; tankujemy na SS33 albo SS36 lokalnie, oszczędność 8–12 centów/litr.
- Do Pizy przez A7 i A12 — 310 km, trzy godziny, brama do Toskanii i Cinque Terre.
- Do Rzymu 570 km przez A1 — długi transfer, 5–6 godzin z przerwą.
- Hub Włochy — pełny przegląd ośmiu włoskich drzwi.
Trzy gotowe trasy jednodniowe
Mediolan → Como → Bellagio
A8 i SS340 na północ wzdłuż zachodniego brzegu Larii. Willa del Balbianello była w Casino Royale, Bellagio jest na końcu cypla — droga wąska, z widokiem na wodę za każdym zakrętem. Powrót przez wschodni brzeg przez Varenna i prom Bellagio-Varenna.
Mediolan → Lago Maggiore → Stresa → Isole Borromee
A8 i A26 na północny zachód, 80 km do Stresy. Promem na trzy Wyspy Borromejskie: Isola Bella z pałacem i ogrodem barokowym, Isola dei Pescatori z rybacką wioską, Isola Madre z botaniką. Powrót wzdłuż wschodniego brzegu przez Arona.
Mediolan → Alba → Barolo → La Morra
A7 i A21 na południowy zachód do Piemontu, półtorej godziny do Alby. Stąd SS231 przez Langhe — pofałdowany krajobraz winnic Nebbiolo, kolebkę Barolo. La Morra ma punkt widokowy z którego widać całą dolinę. Wino smakuje symbolicznie (kierowca), bo powrót trzy godziny.